2 ülkenin sınırı baraj yüzünden değişti: Toprakları sular altında kaldı

Arjantin ve Paraguay sınırındaki Paraná Nehri üzerinde inşa edilen Yacyretá Barajı, uluslararası sınır hattının kaymasına neden olarak Arjantin'e ait Apipé Grande adasını tamamen Paraguay egemenliğindeki suların içinde bıraktı. 1.600 kilometrekarelik dev rezervuarın doldurulması ve gemi geçiş kanalının değiştirilmesiyle ortaya çıkan bu durum, iki ülke arasında balıkçılık hakları ve yetki paylaşımı üzerinden yeni bir sınır anlaşmazlığını tetikledi.

KANALIN YERİ DEĞİŞİNCE SINIR NASIL KAYDI?

İki ülke arasında 1973 yılında imzalanan ortak enerji projesi, 1981 yılındaki inşaat çalışmaları sırasında nehir akışının yönlendirilmesiyle beklenmedik bir jeopolitik sonuca yol açtı. Mühendislerin adanın güney hattı boyunca yeni bir seyrüsefer kanalı açması, tarihsel olarak kuzeyden geçen ana ulaşım koridorunu kalıcı biçimde değiştirdi.

Uluslararası sınır Paraná Nehri'nin ana su kanalını referans aldığı için, yaklaşık 42 kilometre uzunluğundaki Apipé Grande adası Arjantin toprağı olarak kalmasına karşın adayı çevreleyen tüm sular resmen Paraguay yetki alanına geçti. Böylece ada, fiilen komşu ülkenin egemenlik sularıyla çevrili izole bir kara parçasına dönüştü.

1600 KİLOMETREKARELİK REZERVUAR

İki ülke arasındaki sınır hukuku, 3 Şubat 1876 tarihli Sınır Antlaşması'na dayanıyordu. Söz konusu tarihi anlaşma Apipé Adası üzerindeki Arjantin egemenliğini, komşu Yacyretá adası üzerindeki Paraguay egemenliğini kesin hükme bağlamış ve sınırın ana kanal yatağını takip edeceğini kararlaştırmıştı.

Ancak baraj gölünün 83 metre nihai su kotuna ulaşmasıyla su seviyesi yükseldi ve 1.600 kilometrekarelik devasa bir su havzası oluştu. Yacyretá İkili Birliği'nin teknik ölçümlerine göre baraj suları Paraguay'ın 807 kilometrekarelik, Arjantin'in ise 200 kilometrekarelik toprağını sular altında bırakarak bölgenin haritasını fiziki olarak değiştirdi.

ADA HALKI GÜNLÜK YAŞAMDA NELER YAŞIYOR?

Adanın tamamen komşu ülke sularıyla çevrilmesi, Apipé sakinlerinin gündelik hayatını doğrudan bürokratik engellere bağladı. Kendi anakaralarına ulaşmak ya da adanın kıyılarında deniz taşımacılığı yapmak isteyen bölge halkı, Paraguay kolluk birimlerinin denetimlerine ve izin şartlarına tabi kaldı.

Özellikle geçimini nehir kaynaklarından sağlayan yerel balıkçılar, adayı çevreleyen sularda faaliyet gösterirken yabancı kara sularını ihlal ettikleri gerekçesiyle müdahalelerle karşılaştı. Bu durum, Arjantin'in Corrientes eyaleti yönetimi ile Paraguay makamları arasında yetki aşımı tartışmalarını sürekli hale getirdi.

2 ÜLKE ARASINDA TANSİYON ARTTI

Yıllardır devam eden yetki karmaşası, Mayıs 2026'da nehir üzerinde Arjantinli balıkçılar ile Paraguay güvenlik güçleri arasında yaşanan yeni olaylarla yeniden tırmanışa geçti. Yaşanan müdahaleler, iki ülke arasındaki diplomatik tansiyonu artırdı.

Olayların ardından ada sakinleri ve yerel temsilciler, adayı çevreleyen nehir yatağındaki münhasır hakların Arjantin'e devredilmesini ve su yolu protokollerinin revize edilmesini talep ederek uluslararası anlaşmaların yeniden müzakereye açılmasını istedi.