367 yıllık miras: Türk kalesine ödül
Çanakkale Boğazı’nı korumak amacıyla 1659’da inşa edilen Seddülbahir Kalesi, özgün mimarisini koruyarak modern müzecilik anlayışıyla yenilenmesi sayesinde uluslararası alanda prestijli bir ödüle layık görüldü.
Osmanlı padişahı IV. Mehmed’in annesi Hatice Turhan Sultan tarafından vakfedilen Seddülbahir Kalesi, “Wonder Global Design Awards 2025” kapsamında uluslararası bir ödül kazandı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada, kalenin restorasyon sonrası müzeye dönüştürülmesinin büyük beğeni topladığı belirtildi. Projenin, tarihi dokuyu korurken modern müzecilik anlayışını başarıyla entegre etmesiyle öne çıktığı vurgulandı.
Dünya genelinde mimarlık ve tasarım projelerini değerlendiren organizasyonun, farklı kategorilerde yenilikçi çalışmaları uluslararası jüri aracılığıyla ödüllendirdiği ifade edildi.
ÖDÜL ALAN PROJE
KOOP Architects imzasını taşıyan proje, “Mimarlık – Kültürel/Toplumsal Mimarlık” kategorisinde ödüle layık görüldü. Açıklamada, restorasyon ve müze tasarımının, yapının özgün mimarisini koruyarak çağdaş sergileme teknikleriyle ziyaretçi deneyimini zenginleştirdiği belirtildi. Bu ödülün, yürütülen koruma ve müzecilik çalışmalarının uluslararası ölçekte takdir edildiğinin bir göstergesi olduğu ifade edildi.
KALENİN TARİHİ
Seddülbahir Kalesi, Çanakkale Boğazı’nı korumak amacıyla 1658 yılında inşa edildi. Karşı kıyıdaki Kumkale ile birlikte boğazın iki yakasında konumlandırılarak savunma hattı oluşturdu. Yapı, özellikle Venedik saldırılarına karşı ilk savunma noktalarından biri olarak tasarlandı.
ÇANAKKALE SAVAŞLARI'NDAKİ ROLÜ
Kale, Çanakkale Savaşları sırasında 12 top ile aktif savunmada yer aldı. Yoğun bombardıman altında kalan yapı, 3 Kasım 1914’te müttefiklerin saldırısıyla ağır hasar gördü. Bu saldırı, Türk ordusunun Çanakkale Cephesi’ndeki ilk şehitlerini verdiği an olarak kayıtlara geçti.
Savaşta büyük zarar gören kale için 2015 yılında kapsamlı bir restorasyon süreci başlatıldı. Çalışmalar, Cumhuriyet’in 100. yılı olan 18 Mart 2023’te tamamlandı ve kale, yeniden ziyarete açıldı.
Restorasyon projesinin bilimsel danışma kurulunda Dr. Gülsün Tanyeli, Prof. Dr. Lucienne Thys-Şenocak, Prof. Dr. Rahmi Nurhan Çelik, Dr. Haluk Sesigür ve Arzu Özsavaşcı yer aldı.
Mimari tasarım, Yusuf Burak Dolu (KOOP Mimarlık) ve Arzu Özsavaşcı (AOMTD) tarafından hazırlanırken, uygulama çalışmaları ABMA Restorasyon tarafından gerçekleştirildi.