400 yıldır tek damla yağmayan çölde birkaç gün yağmur yağdı: Bakın ne hale geldi

Dünyanın en kurak bölgeleri arasında gösterilen Şili’nin kuzeyindeki Atacama Çölü, bölgede etkili olan sağanak yağışların ardından 'çiçeklenen çöl' olarak adlandırılan doğa olayına ev sahipliği yapıyor.

Yıllık ortalama 12 milimetre yağış alan ve bazı kesimlerinde geçmişte yüzyıllar boyunca ölçülebilir bir yağış kaydedilmeyen 105.000 km²’lik Atacama Çölü'nde, yağış miktarının yıllık 15 mm threshold (eşik) değerini aşması ve hava sıcaklıklarının uygun seviyeye ulaşmasıyla birlikte toprak altında uyku halinde bulunan tohumlar çimlenmeye başladı.

200'DEN FAZLA BİTKİ TÜRÜ YÜZEYE ÇIKTI

Botanik literatüründe "jeofit" olarak adlandırılan ve toprak altında uzun süre canlılığını koruyabilen tohumların aktivasyon kazanmasıyla bölgede 200'ün üzerinde bitki türü tespit edildi. Endemik türlerin de yer aldığı alanda öne çıkan bitki türleri şunlar:

Ovasal alanlarda mor renkli örtünün hakim türünü oluşturuyor.

Sarı renkli tonlarıyla floraya katılım sağlıyor.

Kırmızı renkli florayı oluşturan türler arasında yer alıyor.

SÜREÇ EL NİNO VE ATMOSFERİK HAREKETLERLER TETİKLENİYOR

Çöl bölgesindeki vejetasyon süreci, Pasifik Okyanusu kaynaklı El Nino akıntısının atmosferik sirkülasyonu değiştirmesi ve nemli hava kütlelerini karaya yönlendirmesiyle gerçekleşiyor. Ortalama altı yılda bir (bölgeye göre 3 ila 10 yıl aralığında) tekrarlanan bu döngüde yağışın miktarı kritik rol oynuyor; aşırı sağanaklar tohumların sürüklenmesine veya çürümesine yol açabiliyor.

Güney Yarımküre ilkbaharına denk gelen eylül-kasım döneminde gözlemlenen bitki örtüsü, sıcaklık ve buharlaşmanın artmasıyla birlikte tohumlarını toprağa bırakarak kuruma evresine giriyor.

KORUMA ÖNLEMLERİ

Gözlemlerin en yoğun yapıldığı Vallenar, Copiapo ve Llanos de Challe Ulusal Parkı çevresinde koruma tedbirleri artırıldı. Bölgesel yönetimler ve 1997'de kurulup 2015'te faaliyetleri yenilenen Comisión del Desierto Florido koordinesinde yürütülen çalışmalar kapsamında:

2022 yılında Copiapo Belediyesi tarafından çiçek tabakalarına zarar verenlere yönelik idari para cezaları yürürlüğe konuldu.

2023 yılında bölgede doğrudan 'Çiçeklenen Çöl' odaklı yeni bir ulusal parkın kurulacağı resmi olarak açıklandı.

Benzer bitki örtüsü hareketliliklerinin 2024 yılında Sahara Çölü'nde de ekstratropikal siklon yağışları sonrası NASA uydularınca kaydedildiği bildirildi.