450 denklik dosyasında büyük skandal: Danıştay onadı, kayıtlar iptal edildi
CHP’li Uğur Kalkan, 2020’de YÖK’e ulaşan ihbarlarla başlayan ve 450 öğrenciyi kapsayan denklik sürecine ilişkin dikkat çeken iddiaları gündeme getirdi. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 2024’te verdiği karar ise, yurtdışı lise diploması ve denklik işlemlerinde yapılan iptalleri kesinleştirdi.
2020’de YÖK’e ulaşan ihbarlarla başlayan yurtdışı lise diploması ve denklik incelemelerinde yüzlerce belgenin mevzuata aykırı olduğu tespit edildi. CHP’li Uğur Kalkan, bazı kayıtların fiili yurtdışı eğitim olmadan yapıldığını öne sürerken, süreç Danıştay’ın kesin kararıyla sonuçlandı. Mahkeme, iptal edilen denklik ve kayıt işlemlerinin hukuka uygun olduğuna hükmetti.
YÖK İNCELEMESİYLE 450 DİPLOMA MERCEK ALTINA ALINDI
CHP’li siyasetçi Uğur Kalkan, 2020 yılında gelen ihbarlar üzerine Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından başlatılan geniş kapsamlı incelemeye dikkat çekerek, sürecin Gaziantep, Şanlıurfa ve Bursa İl Milli Eğitim Müdürlükleri üzerinden yürütüldüğünü belirtti. Kalkan’ın aktardığına göre daha sonra diğer illeri de kapsayacak şekilde genişletilen incelemelerde, yurtdışı lise diploması bulunan bazı kişilerin iddia ettikleri sürelerde yurtdışına çıkış yapmadıkları tespit edildi. Benzer şekilde, lise eğitimini tamamen yurtdışında aldığını beyan eden bazı öğrencilerin ise yalnızca kısa süreli yurtdışı giriş-çıkış kayıtlarının bulunduğu ortaya çıktı.
Milli Eğitim Bakanlığı’nın YÖK’e gönderdiği resmi yazıda, 450 öğrenciden 419’una ait denklik belgesinin mevzuata aykırı şekilde düzenlendiği ifade edildi. Bu tespitler sonrası söz konusu kayıtların iptal edildiği belirtildi.
SURİYE GEÇİCİ HÜKÜMETİ DETAYI
Kalkan, sürecin geçmişine de dikkat çekerek, 2012 yılında Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın ABD’deki bazı okullardan alınan diplomalara ilişkin sahtecilik uyarısı yaptığını hatırlattı.
Buna rağmen 2015 yılında bazı öğrencilerin bu tür diplomalarla mezun sayıldığı ve denklik belgesi alabildiği ifade edildi.
Ayrıca bazı diplomaların Suriye kaynaklı olduğu, bu belgelerin sahte olduğunun ise Gaziantep’te faaliyet gösteren Suriye Geçici Hükümeti tarafından tespit edildiği aktarıldı.
DANIŞTAY: KAYIT İPTALLERİ HUKUKA UYGUN
Diplomaları ve üniversite kayıtları iptal edilen öğrenciler süreci yargıya taşıdı. Ancak dosya Danıştay’da kesinleşti.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 2023/682 Esas, 2024/2827 Karar sayılı hükmünde, YÖK’ün düzenlemelerinin hukuka uygun olduğu belirtildi.
Kararda özetle; uzaktan eğitimle alınan yurtdışı lise diplomalarının belirli koşullarda kontenjan hakkı doğurmayacağı, yurt dışı eğitim şartlarının fiili bulunma ve eğitim süresiyle uyumlu olması gerektiği, Mevzuata aykırı kayıtların iptal edilmesinin hukuka uygun olduğu ifade edildi.
Mahkeme ayrıca, pandemi dönemine ilişkin özel durumlar hariç olmak üzere, fiili yurtdışı eğitim şartını karşılamayan kayıtların geçersiz sayılabileceğini vurguladı.
“ÇİFT AVANTAJLI SİSTEM”
Kararda dikkat çeken bir diğer değerlendirme ise, yurtdışı lise diploması ile başvuran bazı öğrencilerin hem YKS’ye girme hem de yabancı kontenjanlardan yararlanma imkânına sahip olmasının “çift avantaj” oluşturduğu tespiti oldu.
Bu durumun, sistemin kötüye kullanılmasına ilişkin şikâyetlerin ardından düzenlemeleri zorunlu kıldığı ifade edildi.
“KAMU DÜZENİ VE EĞİTİM HAKKI BİRLİKTE KORUNMALI”
Uğur Kalkan, yaptığı değerlendirmede sürecin yalnızca idari bir denetim değil, aynı zamanda kamu düzeni ve eğitimde adalet açısından önemli bir örnek olduğunu savundu. Kalkan, denklik sisteminin suistimal edilmesinin hem adalet duygusunu zedelediğini hem de gerçek anlamda yurtdışında eğitim gören öğrencilerin haklarını etkilediğini ifade etti.
KARAR KESİNLEŞTİ
Danıştay’ın kararıyla birlikte, YÖK düzenlemelerine karşı açılan iptal davaları kesin olarak reddedilmiş oldu. Böylece yurtdışı lise diploması ve denklik üzerinden yapılan tartışmalı kayıtların iptali hukuken de tescillenmiş oldu.