481 metrelik dev felaketin perde arkası aralandı
ABD'nin Alaska eyaletinde 2025 yılında meydana gelen ve suları 481 metre yüksekliğe kadar taşıyan dev tsunaminin perde arkasına ilişkin yeni araştırma sonuçları açıklandı. Bilim insanları, tarihin en yüksek ikinci tsunamisinden önce bölgede dikkat çekici uyarı işaretleri bulunduğunu belirledi.
Alaska Deprem Merkezi araştırmacılarının yürüttüğü çalışma, 9 Ağustos 2025'te Tracy Arm fiyordunda meydana gelen felaketin öncesinde yaşananları gün yüzüne çıkardı. Araştırmada, buzulların hızla geri çekilmesi, şiddetli yağışlar ve bölgede kaydedilen binlerce küçük sarsıntının, dev tsunamiyi tetikleyen heyelanın günler öncesinden kendini belli ettiğini gösterdiği belirtildi.
DEV DALGA 481 METRE YÜKSEKLİĞE ULAŞMIŞTI
Alaska'nın güneydoğusundaki Tracy Arm fiyordunda meydana gelen olayda, dağ yamacından kopan devasa kaya ve toprak kütlesi denize düşerek büyük bir tsunami oluşturmuştu. Sular ve sürüklenen enkaz, fiyordun karşı yamacında 481 metre yüksekliğe ulaşırken kıyıdaki bitki örtüsü de büyük ölçüde yok olmuştu.
Felaketten yaklaşık 12 saat önce Hanse Explorer adlı yolcu gemisinin South Sawyer Buzulu yakınlarında bulunduğu, ancak heyelan meydana gelmeden bölgeden ayrıldığı belirtildi. Olay sırasında heyelanın yakınında gemi bulunmaması olası bir faciayı önlemişti.
Araştırmacılar, heyelanın gerçekleştiği bölgedeki buzulun olaydan önceki iki ayda yaklaşık 530 metreden fazla geri çekildiğini belirledi. Yoğun yağışların da dağ yamacındaki çatlaklarda su basıncını artırarak zeminin dengesini bozmuş olabileceği değerlendirildi.
BİNLERCE KÜÇÜK SARSINTI TEHLİKEYİ HABER VERMİŞ
Yeni araştırmada, heyelandan önceki günlerde bölgede binlerce küçük sismik hareket kaydedildiği ortaya çıktı. Bilim insanlarına göre bu hareketlerin giderek yoğunlaşması, dağ yamacının çökme noktasına yaklaştığını gösteriyordu.
Uzmanlar, buzul hareketleri, yağış miktarı ve sismik verilerin birlikte değerlendirilmesi durumunda bölgedeki gemilere en az bir gün öncesinden kademeli uyarılar yapılabileceğini ifade etti. Heyelandan hemen önce artan sarsıntıların ise gemilerin fiyorda girişinin durdurulmasını gerektirebilecek düzeyde olduğu belirtildi.
Araştırmacılar, Alaska, Grönland ve Norveç gibi buzulların bulunduğu kıyı bölgelerinde benzer tehlikelerin yaşanabileceğine dikkat çekti. Geliştirilecek erken uyarı sistemlerinin, özellikle turistik gemilerin yoğun olarak kullandığı fiyortlarda can kayıplarının önlenmesine katkı sağlayabileceği vurgulandı.