7 bin 906 metre derinliğe ulaşıp fay hattını deldiler
Japonya'nın kuzeydoğu açıklarında 2011 yılında meydana gelen 9,0 büyüklüğündeki deprem ve ardından oluşan yıkıcı tsunamiyi tetikleyen fay hattında tarihin en zorlu bilimsel sondajlarından biri gerçekleştirildi.
Bilim insanları, bu çalışmanın gelecekte benzer büyüklükteki depremlerin ve tsunamilerin oluşturabileceği risklerin daha doğru tahmin edilmesine katkı sağlayacağını belirtiyor. Sondajdan çıkarılan kaya ve tortu örnekleri, 2011 felaketinin perde arkasını aydınlatabilecek önemli ipuçları sunuyor.
7 BİN 906 METRELİK REKOR SONDAJ
Araştırma ekibi, Japonya'nın kuzeydoğu açıklarında bulunan Japonya Hendeği'nde görev yapan Chikyu araştırma gemisiyle deniz yüzeyinden toplam 7 bin 906 metre derinliğe ulaşarak bilimsel okyanus sondajında dünya rekoru kırdı. Operasyon kapsamında yaklaşık 7 kilometreyi aşan su derinliğinin ardından deniz tabanının yaklaşık 1 kilometre altına kadar inilerek fay zonundan örnekler alındı.
Araştırmacılara göre operasyonun en zor aşamalarından biri, 2012 yılında açılan eski sondaj deliğini okyanusun tabanında yeniden bulup milimetrelik hassasiyetle sondaj borusunu aynı noktaya yerleştirmek oldu. Ekip, bunu başarmak için sonar sistemleri, su altı kameraları ve özel yönlendirme tekniklerinden yararlandı.
DEV TSUNAMİYİ TETİKLEYEN GİZLİ KİL TABAKASI
İncelenen örnekler, fay hattında yalnızca birkaç metre kalınlığında son derece yumuşak ve kaygan bir kil tabakasının bulunduğunu gösterdi. Bilim insanlarına göre bu zayıf tabaka, deprem sırasında fayın çok daha kolay kırılmasına ve deniz tabanının yaklaşık 50 ila 70 metre yer değiştirmesine neden olarak dev tsunaminin oluşmasında kritik rol oynadı.
Araştırma ekibi, elde edilen verilerin yalnızca Japonya için değil, dünyanın diğer dalma-batma zonlarında meydana gelebilecek büyük depremler ve tsunamiler için de risk analizlerini geliştireceğini belirtiyor. Çalışmanın sonuçları, Science dergisinde yayımlandı.