7 bin yıldır uyuyan canavar yeniden uyandı
Japonya açıklarında sular altında bulunan ve 7 bin 300 yıl önce bir uygarlığı yok eden Kikai Kalderası'nın magma odasının yeniden dolmaya başladığı saptandı.
Bilim dünyası, tarihin en yıkıcı volkanik patlamalarından birine ev sahipliği yapan Kikai Kalderası'ndaki hareketliliği mercek altına aldı. Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan son araştırma, devasa süper volkanın altındaki magma odasının taze magma ile dolduğunu ortaya koydu. Bu bulgular, Yellowstone ve Toba gibi dünya genelindeki diğer süper volkanların çalışma prensiplerini anlamak adına kritik önem taşıyor.
TARİHİN EN BÜYÜK FELAKETLERİNDEN BİRİ
Yaklaşık 7 bin 300 yıl önce Japonya'nın Kyushu adası açıklarında gerçekleşen "Akahoya" patlaması, Holosen epokunun bilinen en büyük volkanik olayı kabul ediliyor. Patlama sırasında atmosfere, 1991'deki Pinatubo patlamasının 32 katına tekabül eden 160 kilometreküp kaya eşdeğeri materyal fırlatılmıştı. Patlamanın etkisiyle oluşan piroklastik akıntılar 150 kilometre uzağa ulaşırken, küller Kore Yarımadası'na kadar yayılmış ve bölgede yaşayan Jōmon halkının neredeyse tamamen yok olmasına neden olmuştu.
MODERN TEKNOLOJİYLE SİSMİK RÖNTGEN
Kobe Üniversitesi ve Japonya Deniz-Yer Bilimleri ve Teknoloji Ajansı (JAMSTEC) araştırmacıları, sular altında kalan dev krateri modern sismik yöntemlerle inceledi. Deniz tabanına yerleştirilen sismometreler ve hava tabancası dizileri sayesinde yer kabuğunun altındaki yapı görüntülendi. Yapılan analizler sonucunda devasa magma odasının yeniden dolduğu ve bu magmanın eski patlamadan kalan artıklar değil, yeni bir giriş olduğu tespit edildi.
Araştırmada ayrıca son 3 bin 900 yıldır kaldera içerisinde yeni bir lav kubbesinin istikrarlı bir şekilde yükseldiği saptandı. Kikai'deki bu sürecin Yellowstone ve Toba gibi diğer dev kalderaların sığ magma rezervuarlarındaki mekanizmalarla benzerlik gösterdiği anlaşıldı. Jeofizikçi Seama Nobukazu, magma kütlelerinin birikme biçimini anlamanın gelecekteki olası felaketleri tahmin etmek için hayati olduğunu belirtti.
KÜRESEL FELAKET RİSKİ TAKİP ALTINDA
Kikai şu an için durağan görünse de, magma odasındaki dolum süreci volkanın aktif olduğunu kanıtlıyor. Günümüzdeki nüfus yoğunluğu dikkate alındığında, Akahoya patlamasına benzer bir olayın yaşanmasının küresel ölçekte yıkıcı sonuçlar doğurabileceği vurgulanıyor. Bilim insanları, geliştirilen "magma yeniden enjeksiyon modeli" ile süper patlamaların öncü göstergelerini daha hassas bir şekilde takip etmeyi hedefliyor.
Sular altındaki bu sessiz devin uyanışı, insanlığın doğa karşısındaki kırılganlığını bir kez daha hatırlatırken, modern teknolojinin sağladığı erken uyarı potansiyeli tek umudumuz olmaya devam ediyor.