80 yıldır geri çekiliyor, bu yıl kopacak ve 5 şehir 41 yıl içinde sulara gömülecek
“Kıyamet Buzulu” Thwaites, bu yıl ana karadan kopma tehlikesiyle karşı karşıya. Bilim insanları, hızla ilerleyen çatlakların küresel deniz seviyesini 3 metreye kadar yükseltebilecek zincirleme bir felaketi tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor. 5 şehir risk altında.
Antarktika’nın en devasa yapılarından biri olan ve "Kıyamet Buzulu" olarak bilinen Thwaites Buz Sahanlığı, bilim insanlarına göre bu yıl (2026) ana karadan tamamen kopabilir. Uydu görüntülerinde tespit edilen dev çatlaklar, küresel bir felaketin fitilini ateşlemek üzere.
"Çöküş ani olacak"
İngiliz Antarktika Araştırma Kurumu'nda görevli deniz jeofizikçisi Robert Larter, durumun ciddiyetini bir depreme benzeterek şu uyarıda bulundu: “Gerilimin her geçen gün arttığını görebiliyoruz ancak çöküşün tam anını tahmin edemiyoruz. Buzul seksen yıldır geri çekiliyor ancak son 30 yılda buz kaybı inanılmaz hızlandı. Parçalanma her an ve çok ani olabilir.”
Alttan sızan gizli tehlike
Kanada’daki Manitoba Üniversitesi’nden jeolog Karen Alley ise uydulardan gelen verilerin korkutucu olduğunu belirtti. Alley, “Isınan okyanus suları buz tabakasını inceltti. Sıcak su, buzulun dibindeki kanallara sızarak onu içten içe eritiyor” dedi. Bu erime nedeniyle buzulun akış hızı son 6 yılda tam 3 katına çıkarak yılda 2 kilometreye ulaştı.
Deniz seviyesi 3 metreden fazla yükselebilir
Colorado Üniversitesi'nden buzulbilimci Ted Scambos, Thwaites’in şu anda küresel deniz seviyesi yükselişinin %4’ünden sorumlu olduğunu, ancak bu oranın yakında %20’ye çıkabileceğini vurguladı. Kıyamet Buzulu’nun tamamen çökmesi, uzun vadede deniz seviyesini 3 metreden fazla yükseltebilecek zincirleme bir reaksiyonu tetikleyebilir.
Daha önce Edinburgh Üniversitesi tarafından yapılan araştırmalar da buzulun 2067 yılına kadar yılda 180 ila 200 milyar ton buz kaybedeceğini öngörmüştü.
Hangi şehirler ve ülkeler sular altında kalacak?
Bu felaket bir gecede yaşanmayacak ancak kıyı erozyonları ve devasa seller kademeli olarak dünyayı vuracak.
İlk Risk Altındakiler: Pasifik ve Hint Okyanusu’ndaki ada ülkelerinde yaşayan on milyonlarca insan.
Tehlikedeki Dev Metropoller: New York, Miami, Şanghay, Amsterdam ve Venedik gibi küresel şehirler sular altında kalma riskiyle karşı karşıya.
Rakamlarla "Kıyamet Buzulu" (Thwaites)
Yüzölçümü: 192 bin kilometrekare (Neredeyse Büyük Britanya büyüklüğünde).
Genişlik ve Derinlik: 120 km genişlik, 1.2 km derinlik.
En Kötü Senaryo: Buzulun tamamen çökmesi ve arkasındaki Batı Antarktika Buz Örtüsü'nü serbest bırakması durumunda küresel deniz seviyeleri 10 metreye kadar yükselebilir. Metne "Kıyamet Buzulu" denmesinin ana sebebi de bu korkunç senaryo.