AB’den Türkiye ile yaşanan ‘potansiyel tehdit’ gerilimini düşürme hamlesi
Von der Leyen’in Türkiye’yi Rusya ve Çin ile birlikte anması Ankara’da tepkiyle karşılanırken, Avrupa Komisyonu söz konusu ifadelerin bir kıyaslama amacı taşımadığını belirterek geri adım attı.
Avrupa Birliği, Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen’in Türkiye’yi Rusya ve Çin ile birlikte zikrederek, NATO müttefiki ülkenin bir "potansiyel tehdit" olarak algılandığı izlenimi yaratmasının ardından Ankara ile yükselen tansiyonu düşürmek için harekete geçti.
VON DER LEYEN'İN TÜRKİYE AÇIKLAMASI
Pazar günü Hamburg’da Zeit gazetesi tarafından düzenlenen bir etkinlikte konuşan von der Leyen, AB’nin genişleme sürecine verdiği desteği anlatırken dikkat çekici ifadeler kullandı. Von der Leyen, birliğin "Avrupa kıtasını tamamlama konusunda başarılı olması gerektiğini, böylece kıtanın Rusya, Türkiye veya Çin’in etkisi altında kalmayacağını" savundu. Bu açıklamalar, kısa sürede Türkiye’de ve uluslararası kamuoyunda geniş yankı buldu.
AB’DEN "JEOPOLİTİK NÜFUZ" AÇIKLAMASI
Bloomberg News’e salı geç saatlerde açıklamalarda bulunan Avrupa Komisyonu Başsözcüsü Paula Pinho, daha önceki beyanlarına açıklık getirerek Türkiye referansının bir kıyaslama olmadığını savundu. Pinho, şu ifadeleri kullandı:
"Türkiye’ye yapılan atıf, ülkenin özellikle Batı Balkanlar’daki jeopolitik nüfuzunun, büyüklüğünün ve hırslarının kabulüdür; başka herhangi bir ülkeyle kıyaslama amacı taşımamaktadır."
Sözcü Pinho ayrıca, Türkiye’nin hem ekonomik hem de siyasi açıdan bölgede "tartışmasız derecede önemli bir ortak" olduğunu, özellikle göç gibi konularda kritik rol oynadığını ve bir AB adayı olmasının yanı sıra "önemli bir NATO müttefiki" olduğunun altını çizdi.
KRİTİK ZİRVE ÖNCESİ DİPLOMATİK KAZA
Bu diplomatik kaza, ABD ile İran arasındaki gerilimin küresel istikrarsızlığı derinleştirdiği ve AB’nin jeopolitik ilişkilerini güçlendirmeye çalıştığı hassas bir dönemde geldi. NATO’nun en büyük ikinci ordusuna sahip olan Türkiye, Temmuz ayında yapılacak olan savunma ittifakı zirvesine ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Ankara, bir süredir Avrupa’nın güvenliğini artırmak için daha yakın iş birliği çağrısında bulunuyordu.
"SÖYLEM BAĞLAMINDAN KOPARILDI" SAVUNMASI
Bloomberg'in Türkiye'deki diplomatik kaynaklardan edindiği bilgiye göre, von der Leyen’in sözlerinin basına doğru yansıyıp yansımadığına dair Türkiye’nin yaptığı inceleme talebine Avrupa Komisyonu’ndan yanıt geldi. Komisyon, açıklamaların bağlamından koparıldığını ve konuya açıklık getirileceğini bildirdi. Türkiye Dışişleri Bakanlığı ise olayla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı.
GEÇMİŞTEKİ KOLTUK KRİZİ
Bu olay, von der Leyen’in Türkiye ile yaşadığı ilk diplomatik sorun değil. 2021 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmek üzere Ankara’ya yaptığı ziyarette, dönemin Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel’in tek koltuğa oturması üzerine von der Leyen bir süre ayakta kalmış ve ardından kanepeye oturmak zorunda kalmıştı. Kamuoyunda "Sofagate" olarak bilinen bu olay, o dönem de büyük tartışmalara yol açmıştı.