AB'den ucuz Çin mallarına darbe: Küçük paketlere 3 euro gümrük vergisi
Temu ve Shein gibi e-ticaret platformları tarafından suistimal edilen 150 euro altındaki ürünlere yönelik gümrük muafiyeti tarihe karışıyor. Avrupa Komisyonu, yeni vergiyle hem yerel esnafı korumayı hem de kontrolsüz ithalat dalgasını yavaşlatmayı hedefliyor.
Avrupa Komisyonu, ucuz Çin mallarının Avrupa pazarını istila etmesini engellemek amacıyla küçük paketlere yeni bir gümrük vergisi getirmeye hazırlanıyor. Komisyon yetkilileri, bu adımla Avrupa genelindeki alışveriş caddelerinin ve geleneksel perakende sektörünün adeta bir "çölleşme" sürecine girmesinin önüne geçmeyi umduklarını belirtti.
Mevcut düzenlemede tüketiciler hızlı moda ürünleri, kozmetik ve oyuncak da dahil olmak üzere değeri 150 euroya (yaklaşık 129 sterlin) kadar olan ürünleri "de minimis" muafiyeti kapsamında hiçbir gümrük vergisi ödemeden satın alabiliyordu.
MUAFİYET SONA ERDİ: ÇARŞAMBA GÜNÜ BEKLİYOR
Çarşamba gününden itibaren bu limitin altındaki tüm küçük paketlere 3 euroluk sabit bir gümrük vergisi uygulanacak. Yetkililer, bu muafiyetin kaldırılmasıyla Çin'den gelen ithalat dalgasının hız keseceğini öngörüyor.
Pazartesi günü yapılan resmi açıklamada, Avrupa Birliği'ne (AB) giren düşük değerli paketlerin sayısının 2022'de 1,3 milyar iken 2025'te 5,9 milyara yükselerek dört kattan fazla arttığı vurgulandı. Bu paketlerin yaklaşık %90'ının Çin menşeli olduğu ve Shein ile Temu gibi platformların yarattığı agresif rekabetin Avrupalı perakendecilere ağır bir darbe vurduğu ifade edildi.
"ŞEHİR MERKEZLERİ KİMLİĞİNİ KAYBEDİYOR"
Üst düzey bir AB yetkilisi, kontrolsüz çevrimiçi alışveriş çılgınlığının toplumsal etkilerine dikkat çekerek şu uyarıda bulundu:
"Bu durum geleneksel perakendenin gerilemesine ve şehirlerin çölleşmesine yol açarak yerel istihdamı ve toplumsal yaşamı doğrudan baltalıyor."
Geçtiğimiz yıl sivil toplum kuruluşu niteliğindeki tüketici grupları da AB şehir ve kasabalarının "Temu, Shein ve diğer üçüncü ülke e-ticaret platformları tarafından gönderilen ucuz ithalat çığıyla" karşı karşıya kaldığı, bu durumun Avrupa ekonomisini çöküşün eşiğine getirdiği ve yerel işletmeleri kapanmaya zorladığı yönünde ortak bir bildiri yayımlamıştı.
İTHAL ÜRÜNLERDE BÜYÜK RİSK
AB Adalet Komiseri Michael McGrath, muafiyet rotasını kullanarak AB'ye giren bazı ürünlerin taşıdığı tehlikeler karşısında "şoke olduğunu" gizlemedi. Pazartesi günü açıklanan AB araştırmaları, ürkütücü bir tabloyu gözler önüne serdi: Birlik dışından internet yoluyla ithal edilen ürünlerin %60'ının AB yasalarına uygun olmadığı ve tüketici sağlığını tehlikeye attığı tespit edildi.
Güvenlik endişelerinin en yoğunlaştığı kategoriler ise kozmetik ve oyuncaklar oldu. Her iki gruptaki ithal ürünlerin %65'i AB standartlarında sınıfta kaldı. Benzer şekilde, AB dışından sipariş edilen gıda takviyelerinin %63'ü, baret ve çelik burunlu ayakkabı gibi profesyonel kişisel koruyucu ekipmanların ise %60'ı katı sağlık ve kamu güvenliği testlerini geçemedi.
Geçtiğimiz ay AB düzenleyicileri, yasa dışı ve tehlikeli ürünlerin satışını engellemediği gerekçesiyle Temu'ya 200 milyon euro para cezası kesmişti.
HEDEF REKABET ORTAMINI ADİL HALE GETİRMEK
AB yetkilileri, 3 euroluk bu yeni verginin özellikle çok düşük fiyatlı ürünlerde tüketicileri iki kez düşünmeye sevk edeceğini umuyor. Ayrıca, gümrük muafiyeti eşiğinin kaldırılmasıyla birlikte AB dışı satıcıların her paket için karmaşık gümrük beyannameleri doldurmak zorunda kalacağı, bunun da caydırıcı bir etki yaratacağı düşünülüyor.
Ancak operasyonun asıl büyük amacı, Avrupa'nın küçük işletmeleri ve perakendecileri için adil bir rekabet ortamını yeniden tesis etmek.
Çinli devlerden Shein, iş modelini şimdiden yeniden yapılandırmanın yollarını arıyor. Macaristan'da geçici mağazalar (pop-up) açan şirket, geçen yıl Paris'te ilk kalıcı mağazasını açma girişiminde bulunmuş ancak gelen yoğun tepkiler üzerine mağazayı kapatmak zorunda kalmıştı. Şirket, aralık ayında Polonya'da devasa bir dağıtım merkezi açarak bu yeni vergiyi bypass etmeyi planlıyor olabilir.
BİRLEŞİK KRALLIK DA TAKİPTE
Brexit ticaret anlaşmaları uyarınca, bu yeni gümrük vergisi Kuzey İrlanda'da da geçerli olacak ancak elde edilen tüm gelir Birleşik Krallık Hazinesi'ne aktarılacak.
Birleşik Krallık Hazinesi ise başlangıçta Mart 2029 olarak belirlenen tarihi öne çekerek, Ekim 2028'den itibaren 135 sterlinin altındaki küçük paketlerden ithalat vergisi almaya başlayacağını duyurdu. Bu tarih her ne kadar öne çekilmiş olsa da İngiliz perakendecilerin beklediğinden hâlâ yıllar sonra gerçekleşecek.
Konuyla ilgili görüşlerine başvurulan Temu ve Shein yetkilileri ise henüz bir açıklamada bulunmadı.