ABD'de tatil öncesi akaryakıtta tarihi zirve: Galon fiyatı 4 doları geçti
Orta Doğu’da tırmanan askeri gerilimler ve küresel rafinasyon hatlarında yaşanan aksamalar, ABD’de Emek Günü (Labor Day) tatili öncesinde akaryakıt fiyatlarını tüm zamanların en yüksek seviyesine taşıdı.
Amerikan Otomobil Birlikleri (AAA) tarafından açıklanan son veriler, 5 Eylül itibarıyla ülke genelinde normal benzinin galon fiyatının ortalama 4,15 dolara ulaştığını ortaya koydu. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık 1 dolarlık artışa işaret eden bu tablo ile ABD tarihinde ilk kez bir Emek Günü hafta sonunda ortalama galon fiyatı 4 dolar barajını aştı. Sektördeki bir önceki tarihi rekor, 3 Eylül 2012 tarihinde 3,82 dolar olarak kaydedilmişti.
EYALETLER ARASINDAKİ FİYAT UÇURUMU DERİNLEŞİYOR
Piyasa analistleri, tatil döneminde ülke ortalamasının 4,03 dolar bandında seyredeceğini ve fiyatların geçmiş dönem rekorlarının belirgin şekilde üzerinde kalacağını öngörüyor. Ülke genelindeki eyalet bazlı verilere bakıldığında ise ciddi fiyat farkları göze çarpıyor. AAA verilerine göre en yüksek ortalama 5,83 dolar ile Kaliforniya’da kaydedilirken; bu eyaleti 5,50 dolarla Washington ve 5,40 dolarla Hawaii izledi. Oregon, Alaska ve Nevada’da fiyatlar 4,90 dolar sınırına dayanırken, en düşük ortalama 3,43 dolar ile Indiana’da ölçüldü.
ULAŞIM MALİYETLERİ HAVA YOLUNA DA YANSIDI
Maliyet artışları yalnızca karayolu sürücülerini değil, havayolu yolcularını da etkiliyor. AAA rezervasyon verilerine göre iç hat gidiş-dönüş uçak biletlerinin ortalaması geçen yıla göre yüzde 2 artışla 750 dolara yükseldi. Yoğun talep gören popüler iç hat rotalarında ise bilet fiyatları yüzde 20’lik artışla ortalama 800 dolara yaklaştı. Uluslararası uçuşlarda ise bilet fiyatlarında ortalama yüzde 4’lük bir düşüş gözlendi.
JEOPOLİTİK RİSKLER VE RAFİNELER ÜZERİNDEKİ BASKI
Yaz sezonunun sona ermesiyle düşmesi beklenen sezonluk talep, yüksek ham petrol maliyetlerinin gölgesinde kaldı. ABD ve İran arasındaki gerilim ile Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat endişeleri petrolün varil fiyatını 90 doların üzerine çıkardı. Buna ek olarak, Ukrayna'ya ait insansız hava araçlarının Rusya’daki petrol rafinerilerini hedef alması, işlenmiş yakıt arzını küresel ölçekte daraltan temel unsur olarak öne çıkıyor.
ARZI ARTIRMAYA YÖNELİK MÜDAHALELER SÜRÜYOR
ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), ülke içi rafinerilerin yüzde 98 kapasiteyle çalışarak Ağustos 2018’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını bildirdi. Piyasadaki baskıyı hafifletmek amacıyla Başkan Donald Trump, yabancı bayraklı gemilerin ABD limanları arasında yakıt taşımasına imkan tanıyan Jones Yasası muafiyetini 15 Kasım’a kadar uzattı. Çevre Koruma Ajansı (EPA) ise yaz karışımı benzin zorunluluğunu erken sonlandırarak piyasaya arz sağladı. Ancak tüm adımlara rağmen ABD benzin stokları 1,2 milyon varil azalarak beş yıllık mevsimsel ortalamanın yüzde 6 altında kalmayı sürdürüyor.