ABD Orta Çağ'a dönüyor: Ganimet mahkemeleri kuruluyor

ABD Adalet Bakanlığı, İran petrol tankerlerine askeri güçle el konulması ve varlıkların ABD mülkiyetine devredilmesi sürecini hızlandırmak amacıyla 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana kullanılmayan "ganimet mahkemelerini" yeniden devreye sokmaya hazırlanıyor.

Konuya yakın kaynaklara göre bu hamle, İran'a yönelik blokajı güçlendirmeyi ve çatışma maliyetlerini telafi etmeyi hedefliyor.

Houston merkezli ABD Savcısı Aaron Reitz, bakanlığın eski bir deniz hukuku kurumu olan bu sistemi canlandırmak için çalıştığını doğruladı.

Onaylanması beklenen plana göre federal savcılar, el konulan gemiler ve kargolar üzerinde hızla hak iddia edebilecek, elde edilen gelirler doğrudan ABD Hazinesi'ne aktarılacak.

ŞİRKETLER HAK İLAN EDEMEYECEK

Uygulama, yönetimin nisan ayında başlattığı deniz blokajı kapsamında İran bağlantılı gemilere yönelik el koyma operasyonlarının ardından gündeme geldi. ABD, uzun süredir yaptırım ihlallerine karşı sivil müsadere yasalarını kullanıyordu.

Ancak bu yöntem; nakliye şirketleri ve İran terörü mağduru aileler gibi üçüncü tarafların tazminat talepleriyle sık sık yavaşlıyordu.

Ganimet hukuku, dışarıdan gelen hak iddialarını sınırlayarak satış sürecini hızlandırmayı vaat ediyor.

Daha hızlı bir gelir transferi sağlamasına rağmen yeni strateji, modern hukukta test edilmemiş olması nedeniyle çeşitli riskler barındırıyor.

Denizcilik avukatı Allison Luzwick, 1800'lerin sonlarından bu yana uluslararası hukukta ve savaş hukukunda yaşanan değişimlere dikkat çekerek, sürecin ciddi yasal itirazlarla karşılaşabileceğini belirtti.

Ayrıca Adalet Bakanlığı ve ABD Donanması'nın bu mahkeme sisteminde güncel bir tecrübesi bulunmuyor.

GANİMETLER TEK LİMANDA TOPLANACAK

Sürecin, devasa petrokimya tesislerine ve 50 millik liman altyapısına ev sahipliği yapan Houston'daki Teksas Güney Bölgesi federal bölge mahkemesi üzerinden yürütülmesi planlanıyor.

George Mason Üniversitesi'nden Hukuk Profesörü Eugene Kontorovich, uygulamanın ABD'nin blokaj konusundaki kararlılığını dünyaya göstereceğini savunuyor.

Öte yandan Ulusal Savunma Üniversitesi'nden Prof. Jill Goldenziel, bu adımın Kongre onayı olmadan atılmış bir savaş eylemi tartışması yaratabileceği ve gelecekte Çin'in olası bir çatışmada ABD veya tarafsız ülke gemilerine karşı benzer bir yola başvurmasına emsal teşkil edebileceği uyarısında bulundu.

Beyaz Saray ve Donanma sözcüleri konuyla ilgili yorum yapmaktan kaçındı.