ABD Yüksek Mahkemesi’nden Trump’a ‘Fed’ freni: "Bağımsızlık sona ererse ekonomi sarsılır"
Başkan Donald Trump’ın Fed Yöneticisi Lisa Cook’u görevden alma girişimi Yüksek Mahkeme duvarına çarptı. Muhafazakar yargıçlar dahi, merkez bankasının siyasi baskıdan arındırılmamasının küresel ekonomik felakete yol açabileceği uyarısında bulundu.
Yüksek Mahkeme’de çarşamba günü görülen duruşmada, yargıçlar Fed’in para politikasını belirleme yetkisinin korunması gerektiği konusunda birleşti. Trump tarafından atanan muhafazakar Yargıç Brett Kavanaugh, hükümetin savunmasını sert bir dille eleştirerek, "Sizin pozisyonunuz; yargı denetimi yok, süreç yok, çözüm yok demek. Bu durum Federal Rezerv’in bağımsızlığını zayıflatmakla kalmaz, paramparça eder" ifadelerini kullandı. Kavanaugh, bu tür bir emsalin gelecekteki başkanlar için "arama ve yok etme" görevine dönüşebileceği uyarısında bulundu.
LISA COOK DAVASI: BAHANE Mİ İDDİA MI?
Krizin merkezinde, 2022 yılında atanan ve görev süresi 2038’e kadar sürecek olan Fed Yöneticisi Lisa Cook yer alıyor. Trump, Cook’u geçmişteki konut kredisi başvurularında usulsüzlük yapmakla suçlayarak görevden almak istiyor. Ancak Cook, bu iddiaların tamamen "uydurma bir bahane" olduğunu, asıl amacın faiz oranlarını düşürmesi için Fed üzerinde siyasi hakimiyet kurmak olduğunu savunuyor. Trump’ın ayrıca Fed Başkanı Jerome Powell hakkında da binaların restorasyon süreciyle ilgili bir ceza soruşturması başlatmış olması, "yargı sopasıyla müdahale" eleştirilerini güçlendiriyor.
EKONOMİSTLER UYARIYOR: RESESYON KAPIDA
Yargıç Amy Coney Barrett, davanın ekonomik sonuçlarına dikkat çekerek, uzmanların mahkemeye sunduğu "bu müdahale resesyona yol açabilir" raporlarını hatırlattı. Hükümet kanadı, Cook’un görevden alınacağı sinyali sonrası borsaların yükseldiğini savunsa da, Yargıç Barrett bu savunmayı keserek, "Piyasanın ne yapacağını tahmin etme işinde değilim ama burada bir risk varsa, bu bizim temkinli olmamızı gerektirmez mi?" sorusunu yöneltti.
KÜRESEL GÜVEN ENDİŞESİ
Liberal Yargıç Sonia Sotomayor ise meselenin sadece ABD iç siyaseti değil, küresel finansal sistemin güvenilirliği olduğunu vurguladı. Sotomayor, "Fed’in bağımsızlığının zarar görmesi, tüm dünyanın hukuki sürece olan güvenini sarsar" diyerek, acele bir karar yerine alt mahkemelerin incelemesini beklemenin daha sağlıklı olacağını ifade etti.
KARAR HAZİRAN'DA BEKLENİYOR
Göreve başladığı bir yıl içinde başkanlık yetkilerini sonuna kadar kullanan Trump, geçtiğimiz yıl birçok acil davada Yüksek Mahkeme’den destek bulmuştu. Ancak Fed’in hem ABD hem de dünya finansal sistemindeki kilit rolü, bu davanın seyrini değiştirebilir. Mahkemenin nihai kararını en geç haziran sonuna kadar açıklaması bekleniyor.