Apartmanda oturan herkes ödemek zorunda: Geciktirenin kapısına icra dayanıyor
Apartman ve site yaşamında "Ben zemin katta oturuyorum, asansör parasını ödemem" ya da "Otoparkı kullanmıyorum, giderine karışmam" devri kapanıyor. Kat Mülkiyeti Kanunu’na göre ortak alan giderlerinden kaçınmak mümkün olmadığı gibi, ödemeyi geciktirenlere aylık %5 gecikme tazminatı ve icra takibi yolu görünüyor.
Apartman yaşamında en çok merak edilen konuların başında asansör, otopark ve bahçe gibi ortak kullanım alanlarının masrafları geliyor. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 20. maddesi bu konuda oldukça net: Hiçbir kat maliki, "ben burayı kullanmıyorum" diyerek gider payını ödemekten kaçınamaz.
Asansör Masrafları: Giriş katta oturan daire sakinleri dahi asansörün bakım ve onarım giderlerine katılmak zorundadır.
Otopark Ücretleri: Aracınız olmasa veya otoparkı hiç kullanmasanız bile, bu alanın bakım ve işletme giderleri tüm kat maliklerine aittir.
AİDAT BORCUNDA KİRACI VE EV SAHİBİ SORUMLULUĞU
Aidat ödemelerinde asıl sorumlu her zaman kat malikidir (ev sahibi). Ancak kanun, kiracıyı da bu süreçte "müştereken ve müteselsilen" sorumlu tutar.
Kira Sınırı: Kiracı, ödemediği aidat borcundan sadece ödediği aylık kira miktarı kadar sorumludur.
Mahsup Hakkı: Kiracının yaptığı aidat ödemesi, kira borcundan düşülerek ev sahibine yansıtılır. Eğer aidat borcu kirayı aşarsa, kalan miktar doğrudan ev sahibinden talep edilir.
ÇATI VE DIŞ CEPHE KİMİN SORUMLULUĞUNDA?
Apartmanın "çatısı" veya "dış cephesi" gibi temel yapı taşları tüm maliklerin ortak mülkü sayılır.
Çatı Tamiri: Çatıdan su sızması gibi durumlarda, en alt kattaki daire dahil tüm malikler arsa payı oranında gidere katılmakla yükümlüdür.
Dış Cephe Mantolama: Binanın korunması ve enerji tasarrufu için yapılan mantolama giderleri, kat malikleri kurulu kararıyla tüm ev sahipleri tarafından karşılanır.
LÜKS HARCAMALARA KATILMAK ZORUNLU MU?
Eğer apartmanda yapılmak istenen yenilik (örneğin lüks bir dekorasyon veya zorunlu olmayan bir ekleme) çok masraflıysa ve binanın temel işleyişi için şart değilse, buna karşı çıkan malikler gideri ödemek zorunda değildir. Ancak bu yenilikten ileride faydalanmak isterlerse, paylarına düşen miktarı ödeyerek dahil olabilirler.
Ev içindeki basit boya-badana işleri kiracıya aittir; ancak bina dış cephesi ve koridorlar ev sahibinin sorumluluğundadır.
Doğal Eskime: Hukuken kiracı, evi teslim aldığı gibi vermek zorundadır ancak zamanla oluşan doğal eskime ve yıpranmalardan sorumlu tutulamaz. Yani sırf rengi solduğu için kiracıdan boya parası istenemez.
İzin Gerektiren İşler: Balkon kapatma veya dış cepheyi etkileyen tadilatlar için kat maliklerinin 4/5’inin yazılı rızası şarttır. İzinsiz yapılan işlemler, komşuların şikayeti üzerine eski haline döndürülebilir.
ÖDENMEZSE NE OLUR?
Yönetim planına veya kanuna aykırı hareket ederek payına düşen gideri ödemeyenler için süreç oldukça sert işliyor. Yönetici veya diğer kat malikleri, borcunu ödemeyen kişi hakkında doğrudan icra takibi başlatabilir. Ayrıca borcun tamamı ödenene kadar, gecikilen her gün için aylık yüzde beş oranında gecikme tazminatı uygulanır.