Aracında dokunmatik ekran olan herkesi ilgilendiriyor
Araç içi dijitalleşmenin güvenlikle çelişmesi üzerine otomotiv dünyasında fiziksel tuşlara dönüş dönemi başlıyor.
Euro NCAP’in 2026 sonrası için belirlediği yeni kriterler, temel işlevlerde fiziksel erişim sunmayan araçların güvenlik puanını doğrudan düşürecek. Sinyal, dörtlü flaşör ve klima gibi kritik fonksiyonların dokunmatik ekranlara hapsedilmesi, otomobillerin beş yıldız yerine dört yıldız almasına neden olabilecek. İTO 52. Komite Başkanı Saim Aşçı, sürücünün hayatını kolaylaştırmayan teknolojinin bir konfor değil, sistemli bir risk unsuru olduğu konusunda uyardı.
DİJİTAL EKRANLAR DİKKAT DAĞINIKLIĞINI YÜZDE 25 ARTIRIYOR
Araştırmalar, sürüş sırasında dokunmatik ekran kullanımının güvenliği ciddi şekilde tehdit ettiğini ortaya koyuyor. NHTSA verilerine göre, ekran üzerinden işlem yapmak sürücünün dikkatini yoldan ortalama 2 ila 3 saniye ayırmasına yol açıyor. Bu süre, 90 km/s hızla seyreden bir aracın yaklaşık 70 metreyi kontrolsüz bir şekilde kat etmesi anlamına geliyor. Ayrıca, dokunmatik kontrollerin fiziksel butonlara oranla hata yapma riskini yüzde 20 ile 25 bandında artırdığı belirtiliyor.
KULLANICILARIN YÜZDE 68’İ TUŞLU SİSTEM İSTİYOR
Tüketici alışkanlıkları da üreticilerin teknoloji odaklı tasarımlarıyla her zaman örtüşmüyor. J.D. Power tarafından yapılan araştırmalara göre, kullanıcıların yüzde 68’i klima ve ses sistemi gibi temel özelliklerde fiziksel tuşları tercih ediyor. Güvenlik regülasyonlarının ve kullanıcı taleplerinin baskısıyla üreticilerin; mekanik klima panellerine ve direksiyon üzeri gerçek tuşlara yeniden yönelmesi bekleniyor. Bu dönüşümün, araç başına üretim maliyetlerini 200 ile 400 dolar arasında artıracağı öngörülüyor.
ÇİN’DE GÖMME KAPI KOLLARI VE YARIM DİREKSİYON YASAKLANIYOR
Otomobil tasarımındaki köklü değişiklikler yasal mevzuatlara da yansımaya başladı. Çin, 1 Ocak 2027 itibarıyla özellikle güvenlik zafiyeti yaratan bazı donanımları yasaklama kararı aldı:
Dairesel Direksiyon Zorunluluğu: Sürücü yaralanmalarının %46'sına neden olduğu saptanan yarım kollu (yoke tipi) direksiyonlar, darbe emiş alanının darlığı gerekçesiyle teknik izinlerini kaybediyor.
Gömme Kapı Kolları: Kaza sonrası elektrik sistemi devre dışı kaldığında dışarıdan müdahaleyi imkansız hale getiren gömme kapı kolları tamamen yasaklanıyor.
Fiziksel Fren Devrimi: 2026'dan itibaren hidrolik frenlerin yerini "Elektronik Mekanik Frenleme" (EMB) sistemine bırakması bekleniyor; bu sayede fren mesafesi kısalırken hantal parçaların yerini hassas sensörler alacak.
SERVİS MALİYETLERİNDE DEV UÇURUM
Dijitalleşme, satış sonrası hizmetlerde de ciddi maliyet farkları yaratıyor. Dokunmatik bir multimedya ekranının onarımı 15 ile 25 bin TL seviyesindeyken, fiziksel bir düğmenin değişimi yalnızca 500 ile 1500 TL bandında gerçekleşiyor. Bu durum, sigorta ve filo şirketleri tarafından yüksek maliyetli bir risk unsuru olarak tanımlanıyor.