Aralarında Türkiye de var, 32 ülkeden benzeri görülmemiş karar: 200 dolar kapıda!
Orta Doğu'daki tırmanma küresel enerji piyasalarını ateşe verdi; İran'ın "200 dolar" tehdidiyle sarsılan dünyada aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 32 ülke benzeri görülmemiş bir hamleyle stratejik petrol rezervlerini piyasaya sürme kararı aldı.
Orta Doğu'da tırmanan çatışma ortamı, küresel enerji piyasalarında benzeri görülmemiş bir paniğe yol açtı. Petrolün varil fiyatı hızla 120 dolara yaklaşırken, İran'dan gelen "Varil başına 200 dolara hazırlanın" tehdidi, Uluslararası Enerji Ajansı'nı (IEA) acil olarak harekete geçirdi. Aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 32 üye ülke, fiyat şokunu engellemek için stratejik petrol rezervlerini piyasaya sürme kararı aldı.
Amerika Birleşik Devletleri, İsrail ve İran üçgeninde yaşanan siyasi ve askeri gerilim, artık sadece bölgesel bir güvenlik sorunu değil; tüm dünyayı tehdit eden bir ekonomik buhrana dönüşmek üzere.
KÜRESEL TİCARETİN ŞAHDAMARI: HÜRMÜZ BOĞAZI TEHDİTİ
Dünyada deniz yoluyla taşınan ticari petrolün %20'si tek bir dar geçitten, Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor. Bölgenin kontrolünü elinde tutan İran Devrim Muhafızları'ndan gelen son açıklamalar piyasaları ateşe verdi. İranlı askeri komutan İbrahim Zülfikari'nin "Boğaz'dan bir litre petrolün dahi geçişine izin verilmeyecek" şeklindeki sert uyarısı, fiyatlardaki spekülatif tırmanışın ana nedeni oldu.
200 DOLARLIK PETROLÜN YIKICI EKONOMİK FATURASI
Uzmanlar, petrolün 200 doları görmesi halinde küresel çapta ağır bir ekonomik durgunluk (resesyon) yaşanacağı konusunda uyarıyor.
Tüketiciye etkisi: Enerji maliyetlerindeki patlama; ulaşım, lojistik ve gıda fiyatlarını doğrudan artırarak küresel enflasyonu körükleyecek.
Sanayiye etkisi: Özellikle havacılık, taşımacılık ve ağır sanayi sektörleri bu maliyetleri kaldıramayarak işten çıkarmalara ve üretim kesintilerine gitmek zorunda kalacak.
IEA'DAN 32 ÜLKE İLE ORTAK 'KALKAN' HAMLESİ
Krizin kontrolden çıkmasını engellemek isteyen Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol öncülüğünde 32 üye ülke tarihi bir anlaşmaya imza attı. Piyasaya güven aşılamak ve fiyat istikrarını sağlamak amacıyla ilk etapta acil durum stratejik rezervlerinden yüz binlerce varil petrol serbest bırakılıyor.
Bu kritik müdahaleye katılan ülkeler, küresel ekonominin büyük bir bölümünü temsil ediyor:
Avrupa: Almanya, Avusturya, Belçika, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Yunanistan, Macaristan, İrlanda, İtalya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Hollanda, Polonya, Portekiz, İngiltere, Slovakya, Çekya, İsveç, İsviçre ve İspanya.
Amerika & Asya-Pasifik: ABD, Kanada, Meksika, Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda.
Avrasya: Türkiye.
Enerji kaynaklarını çeşitlendiremeyen ve fosil yakıtlara aşırı bağımlı olan dünya ekonomisi, Orta Doğu jeopolitiğinin insafına kalmış durumda. Uzmanlar, diplomatik bir çözüm bulunana dek piyasalardaki bu yüksek oynaklığın devam edeceğini öngörüyor.