Arı sandığınız şey hayatınızı karartabilir: Sakın bu hatayı yapmayın...
Sevilla'da yeşil alanlarda görülmeye başlayan Doğu eşekarısı, özellikle yuvasına yaklaşıldığında tehlikeli hale gelebiliyor. Uzmanlar, böcekle karşılaşıldığında yapılan bazı yanlış hareketlerin saldırı riskini artırabileceği konusunda uyarıyor.
Biyolog Daniel Gómez, Sevilla'da görülmeye başlayan istilacı tür Vespa orientalis hakkında uyarılarda bulunarak, bu böcekle karşılaşıldığında alınması gereken doğru önlemleri anlattı.
Doğu eşekarısı, Eylül 2026'da Sevilla'daki çeşitli yeşil alanlarda görülmesinin ardından kentte giderek daha fazla endişeye neden oluyor. Haşere kontrolü konusunda uzman biyolog Gómez'e göre, böcek tek başına kaldığında sıradan bir eşekarısından daha saldırgan değil. Asıl risk ise yuvanın yakınında ortaya çıkıyor. Bu nedenle panik yapmak, ani hareketlerde bulunmak veya ev yapımı tuzaklar kurmak, sorunu çözmek yerine durumu daha da kötüleştirebiliyor.
Doğu eşekarısının zehri ne kadar tehlikeli?
Doğu eşekarısının sokması oldukça ağrılı olabilir. Böceğin görece büyük yapısı nedeniyle sokma sonrasında yoğun ve lokalize bir ağrı, bunun yanı sıra sokulan bölgede belirgin şişlik ve iltihaplanma görülebilir. Bu belirtiler birkaç saat boyunca devam edebilir.
Alerjisi bulunmayan kişilerde sokma genellikle hayati tehlike oluşturmaz. Hymenoptera zehrine karşı alerjisi bulunan kişiler açısından risk çok daha yüksektir. Bu kişilerde tek bir sokma dahi ciddi bir anafilaktik reaksiyona yol açabilir. Bilinen bir alerji bulunmasa bile çok sayıda sokma tehlikeli olabilir. Şiddetli reaksiyon belirtilerinin ortaya çıkması halinde acil tıbbi yardım alınması gerekir.
Doğu eşekarısının saldırganlığı özellikle yuvasının yakınında artıyor. Bir birey kolonisine yönelik doğrudan bir tehdit algıladığında diğer eşekarılarının da savunma davranışına katılması mümkün olabiliyor. ABC Sevilla'nın aktardığı bilgilere göre, Vespa orientalis kolonileri Asya eşekarısının kolonilerine kıyasla daha gizli yerlerde bulunuyor. Bu nedenle aktif bir yuvayla karşılaşma ihtimali daha düşük.
Doğu eşekarısıyla karşılaşıldığında ne yapılmalı?
Tek başına uçan bir Doğu eşekarısıyla karşılaşıldığında en güvenli davranış sakin kalmak ve ani hareketlerden kaçınmak. Böceğe vurmak, kolları sallamak veya onu kovalamaya çalışmak önerilmiyor.
Haşere kontrol şirketi Coplaga'nın direktörü Daniel Gómez, "Üzerinize konarsa, kendi kendine gitmesine izin vermelisiniz" diyerek özellikle sakin kalmanın önemine dikkat çekiyor. Böceğe üflemek de önerilmiyor. Eşekarısının insan nefesindeki karbondioksiti bir uyarı sinyali olarak algılayabileceği belirtiliyor.
Biyolog ayrıca, böceğin görüldüğü bölgelerde yiyeceklerin ve özellikle şekerli içeceklerin açıkta bırakılmaması gerektiğini söylüyor. Doğu eşekarısını uzaklaştırdığı kanıtlanmış ev yapımı bir kovucu bulunmuyor. Bu nedenle en güvenli yaklaşım, uçan eşekarısının yakınında yemek yememek ve içecek tüketmemek.
Ev yapımı tuzaklar neden önerilmiyor?
Plastik şişeler kullanılarak hazırlanan ve bira ya da soda gibi şekerli sıvılarla kurulan ev yapımı tuzaklar, yalnızca hedeflenen eşekarılarını değil, çok sayıda başka böceği de çekebiliyor. Kelebekler, arılar ve diğer tozlaştırıcı böcekler bu tuzakların içine girerek ölebiliyor.
Bu tür tuzakların kraliçelerin yakalanmasını hedefleyen kontrol yöntemleri olarak özellikle ilkbahar döneminde kullanılabildiği belirtiliyor. Ancak sezon dışında tek bir Doğu eşekarısını yakalamak veya öldürmek, koloninin tamamı üzerinde anlamlı bir etki yaratmıyor.
Uzmanlara göre popülasyonu kontrol altına almanın en önemli adımlarından biri, aktif yuvanın tespit edilmesi. Ancak yuvanın yerini belirleyen kişilerin bunu kendi başlarına yok etmeye çalışmaması gerekiyor. Bunun yerine ilgili belediye birimlerine haber verilmesi veya uzman bir haşere kontrol şirketinden yardım alınması öneriliyor.
Vespa orientalis kolonilerinin Eylül ayının başında Sevilla'daki yeşil alanlarda görülmeye başlaması, türün kentteki varlığına ilişkin endişeleri artırmış durumda.