Asya ile Avrupa'yı birleştirecek tünel: Denizin dibine 46 bin tonluk bloklar indirdiler
Irak, Fırat Nehri'nin bir kolu olan Khor Al Zubair kanalı altında 2,4 kilometre uzunluğunda bir su altı tüneli inşa ederek Basra Körfezi'ni Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlayacak "Kalkınma Yolu" projesinde kritik bir aşamayı tamamladı.
Irak'ın güneyinde yer alan Basra vilayetinde, El Fav Limanı'nı Türkiye sınırına bağlayacak mega altyapı projesinin en stratejik parçası olan su altı tünelinde çalışmalar hız kazandı. Proje kapsamında her biri 46 bin ton ağırlığında olan 10 dev beton modül başarıyla suya batırıldı.
Dünya Bankası tarafından bölgesel ticareti geliştirecek bir girişim olarak tanımlanan "Kalkınma Yolu", Körfez ülkelerinden gelecek yükleri Irak ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşımayı hedefliyor. Su altındaki bu dev geçit, projenin karayolu ve demiryolu entegrasyonunda anahtar rol oynuyor.
SU ALTI TÜNELİNİN TEKNİK ÖZELLİKLERİ NELERDİR?
Hollandalı Ballast Nedam şirketi tarafından yürütülen projede yerleştirilen her bir beton blok, 125 metre uzunluğa ve 46 bin ton ağırlığa sahip bulunuyor. Erişim yollarıyla birlikte toplam uzunluğu 2.444 metreye ulaşacak olan dev tünelin, 1.260 metrelik bölümü doğrudan Khor Al Zubair kanalının altından geçiyor.
Kasım 2025'te imalat havzasından çıkarılan son parçanın ardından, 2023-2025 yılları arasında planlanan 10 modülün tamamı deniz tabanına konumlandırıldı. Bu mühendislik yapısı, bölgedeki ağır karayolu trafiğinin herhangi bir köprü ihtiyacı duymadan su altından akmasını sağlıyor.
MÜHENDİSLİKTE KULLANILAN BATIRMA TÜNEL YÖNTEMİ NASIL UYGULANIYOR?
Klasik tünel açma makineleriyle zemini delmek yerine, projede kuru bir iskelede önceden üretilen prefabrik beton parçalar kullanıldı. Üretim rıhtımı suyla doldurularak yüzdürülen on binlerce tonluk modüller, kablolar, vinçler ve duba sistemleri yardımıyla daldırma noktasına çekildi.
Kanal dibinde kazılan hendeklere milimetrik hassasiyetle indirilen bloklar, GINA adı verilen özel contalarla su sızdırmaz şekilde birleştirildi. Her bir bloğun batırılması 16 saat sürerken, yapıların altına "kum akışı" yöntemiyle enjekte edilen katmanlarla nihai temeller oluşturuldu.
KALKINMA YOLU VE EL FAV LİMANI NE ZAMAN FAALİYETE GEÇECEK?
Toplam 17 milyar dolarlık bütçeye sahip olan Kalkınma Yolu projesi, Asya, Orta Doğu ve Avrupa arasındaki ulaşım süresini kısaltmayı amaçlıyor. Irak Başbakanı Muhammed Şia el-Sudani, Aralık 2025'te limanı yapımı süren tünele bağlayan 63 kilometrelik ilk karayolu bölümünün açılışını gerçekleştirdi.
Güney Koreli Daewoo şirketi tarafından 5 rıhtımı tamamlanan El Fav Limanı'nın 2026 yılı içinde faaliyete geçmesi, 2028'de ise 3,5 milyon konteynerlik tam kapasiteye ulaşması öngörülüyor. Proje, bölgedeki 50 dereceyi bulan çöl sıcağı, lojistik tedarik zorlukları ve yüksek güvenlik riskleri altında yürütülüyor.