Atatürk'ün az bilinen 350 fotoğrafı albümde toplandı

Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu'na bağlı Atatürk Araştırma Merkezi, Atatürk'ün soyağacından eğitim hayatına, askerlik ve siyasi yaşamından Cumhuriyet’in gelişim sürecine kadar uzanan çalışmalarını fotoğraflar, kısa anlatımlar ve QR kodlarla bir araya getirdi.

Cumhuriyet tarihinde 'Çiçek Bayramı', 'Altılar Davası' gibi az bilinen konuları da aydınlatan albüme ilişkin konuşan Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kılınç, çalışmayı uzun yıllar içinde tamamladıklarını söyledi.

Atatürk’le ilgili çok fazla albüm bulunduğunu belirten Kılınç, "Bu çalışmanın farkı, kurumun kendi arşivlerindeki belge ve fotoğrafları bir araya getirmesi" dedi.

Eserin editörlüğünü de yapan Kılınç, şunları kaydetti:

"Albüm deyince insanların aklına sadece fotoğraf geliyor ama bu albümde sadece fotoğraf yok. Fotoğrafları anlatan metinler, bilgiler de var. Albümde az bilinen fotoğraflar da var, çok bilinenler de. Çok bilinen fotoğraflardaki teferruatlar veya detaylarla ilgili albümün içerisinde bilgilere yer verdik. Atatürk, ömrünü vatanına, milletine vakfetmiştir. Albümü nispeten özgün kılan hususlardan bir tanesi de albümün interaktif bir halde olmasıdır. Örneğin albümün içerisinde bir fotoğrafa ilişkin başkanlığımızın bir yayını veya Atatürk Ansiklopedisi’nden bir madde varsa buraya QR kodu ekledik. Böylece okuyucular konuya ilişkin ücretsiz pek çok bilgi alabilecek. Albüm aslında atamızın kendi ailesinden, hatta kendi varlığından dahi vazgeçerek her şeyini, tümüyle, tüm gücünü, tüm varlığını vatanına, milletine vakfettiğini bize çok bariz bir şekilde gösteriyor."

ATATÜRK'ÜN SOYAĞACI DA VAR

Albümde 350 fotoğraf var. Buna öncesi ve sonrası gibi karşılaştırmalı fotoğraflar da dahil. Örneğin Atatürk'ün Selanik'te doğduğu evin önceki ve şimdiki haliyle yan yana okuyucuya sunuluyor.

Kılınç şöyle devam etti:

"Belli bir konsept dahilinde kronolojik usulle albümü oluşturduk. Albüm, Atatürk'ün doğum yılı 1881'le başlıyor, 1938'le bitiyor. Ama onun içerisindeki konuları da kronolojiyle yaptık. Albümün ilk bölümü 'Selanik'ten Trablusgarp'a', 'Cepheden Cepheye', ‘'Milli Mücadele Sahnesinde', 'Liderliği ve Cumhuriyet’'n Doğuşu', 'Yenileşmenin Öncüsü' ve 'Devrimler ve Toplumsal Dönüşüm' şeklinde. Konular konsept dahilinde bir kronoloji içerisinde sunuluyor."

Albümde Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım'ın fotoğraflarıyla, babasıyla ilgili özel arşivler ve soyağacı da var.

Kılınç şunları söyledi: Özel arşivimizde yer alan Atatürk’ün babası Ali Rıza Efendi’nin şeceresine ilişkin görüntüyü de albümün içerisine koymuş olduk. Atamızın babasıyla ilintili olan şeceresindeki ilk veri tarihçi Enver Behnan Şapolyo’dan çıkmaktadır. Şapolyo daha sonra bunu 1950'lerde kitap olarak da çıkarmış. Daha sonraki kitaplar da onu takip etmiş. Kitaplarda yer alan şecerenin aslı ve ilk hali budur. Bu çalışma Şapolyo'nun el yazmasıdır."

AFGANİSTAN ELÇİLİĞİNE BAYRAĞI ATATÜRK ÇEKMİŞ

Albümde Atatürk'ün Ankara'daki Afganistan Büyükelçiliği'nden bir fotoğrafı da var.

Kılınç fotoğrafla ilgili şunu söyledi: "Bu, 10 Haziran 1921'de Ankara'daki Afgan Sefarethanesinde çekilmiş. Bayrak çekme töreninde sefarethaneye bayrağı bizzat Mustafa Kemal Paşa çekmiş. Bu fotoğraf, nadir bilinen bir fotoğraftır. Bizim özel arşivimizde olan bu fotoğraf, bu albüm vesilesiyle tüm kamuoyuna ulaşmış oldu."

Yine Atatürk'ün kitap ve gazete okurken görüldüğü ama neyi okuduğu anlaşılmayan fotoğrafları büyütülerek bozulmadan albüme konuldu.

Kılınç şu bilgiyi verdi: "Mustafa Kemal Atatürk, Ege Vapuru'yla Trabzon'a seyahat halindeyken çekilmiş olan bir fotoğrafı var, bilinen bir fotoğraf. 27 Kasım 1930 tarihli bir fotoğraf. İlk etapta hangi gazeteyi okuduğu anlaşılmıyor. Paşamız 24 Kasım tarihli Hakimiyeti Milliye Gazetesi'ni okuyor. İşte albümü farklı kılan husus. Paşamızın okumuş olduğu gazete ve okuduğu sayfanın tamamına albümde yer verdik."

Kılınç sözlerini şöyle sonlandırdı:

"Atamızın Meclis kürsüsünde bir fotoğrafı var. O fotoğrafı herkes bilir ama o fotoğrafta sobalarla ısınan bir Meclis görüyoruz. Biz, o sobaların kendisine atıfta bulunduk. Gaz lambalarıyla aydınlanma var. O gaz lambalarına vurgu yaptık. Nüansları albüme ekledik. En az 20-30 civarında da bizim çok az bilinen fotoğraflarımız var albümde."

'Fotoğraflarla Atatürk Bir Ömür, Bir Cumhuriyet' adlı albüm satışta.