ATM'ler bir bir kapanıyor
Fransa'da dijital ödemelerin nakdi geride bırakmasıyla bir yılda 1.500 ATM hizmet dışı kaldı. Kullanım oranlarındaki düşüşe rağmen Fransa Merkez Bankası, nakit erişimine dair açıklama yaptı
Dünya genelinde ödeme alışkanlıkları hızla dijitalleşirken, nakit paranın geleceği ekonomi yönetimlerinin temel gündem maddelerinden biri olmaya devam ediyor. Fransa Merkez Bankası'nın nakit kullanımını bir "vatandaşlık hakkı" olarak tanımlaması, dijitalleşme ile finansal kapsayıcılık arasındaki denge tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
NAKİT KULLANIMI AZALIYOR
Banque de France verilerine göre, 2024 yılında Fransa genelinde 1.500 ATM hizmet dışı kalarak toplam sayı 42 bin 578’e geriledi. Nakit çekim adetleri bir önceki yıla göre %4,3 oranında düşüş gösterse de, ilginç bir veri dikkat çekti: 2014 yılında 82 euro olan ortalama çekim tutarı, 2024’te 126 euroya yükseldi. Bu durum, nakit kullananların daha nadir ancak daha yüksek tutarlarda işlem yaptığını kanıtlıyor.
Uzmanlar, nakit paranın özellikle internet kesintileri gibi teknik aksaklıklarda bir "güvence" teşkil ettiğini, yaşlı nüfus ve düşük gelirli gruplar için ise finansal sisteme katılımın tek yolu olduğunu vurguladı.
TÜRKİYE'DE DE KARTLI ÖDEME ARTIYOR
Türkiye, ödeme sistemleri altyapısı ve dijital bankacılık adaptasyonu açısından Avrupa ortalamasının üzerinde bir seyir izliyor. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, Türkiye'de kartlı ödemelerin toplam ödemeler içindeki payı her geçen yıl rekor kırıyor. Özellikle temassız ödeme teknolojisi, pandemi sonrası dönemde kalıcı bir alışkanlık haline gelmiş durumda.
Türkiye'deki durum, Fransa ile benzerlikler ve farklılıklar taşıyor: Türkiye'de karekod (QR) ve FAST gibi anlık ödeme sistemleri, nakit paraya olan ihtiyacı mikro ödemelerde dahi minimize ediyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, tedavüldeki banknotların hacmi nominal olarak artış gösterirken, piyasadaki emisyon hacmi ekonomik aktivite ve fiyat seviyelerine bağlı olarak şekilleniyor.
Fransa’da ATM sayıları azalırken, Türkiye’de kamu bankalarının "ortak ATM" hamleleri ve geniş şube ağları sayesinde nakde erişim kanalları yaygınlığını koruyor.