Avrupa'nın çay şampiyonu: Boş yer yok, mezarlıklarda bile yetişiyor
Türkiye’nin Rize ili, geleneksel çay tüketicisi olarak bilinen İngiltere’yi geride bırakarak Avrupa’nın en büyük çay üretim merkezi unvanını aldı. Bölgedeki mikro iklim şartları ve her boş arazinin değerlendirilmesiyle sürdürülen üretim faaliyetleri, yerel mezarlıklardan ev bahçelerine kadar her noktada devam ediyor.
Doğu Karadeniz'deki Pontik Dağları'nın nemli yamaçları, yılda yüz günden fazla yağış alan yapısıyla çay plantasyonları için ideal bir ortam sunuyor. Rize'de çay tarımı sadece geniş arazilerde değil, şehrin her noktasında icra edilen bir yaşam tarzı haline gelmiş durumda. Yerleşim birimlerinde pencerelerin önündeki çiçekliklerin, sebze bahçelerinin ve hatta mezarlık alanlarının dahi çay çalılarıyla kaplı olması, bölgedeki arazi kullanımının sınırlarını ortaya koyuyor. Şehir meydanında yer alan dev çay bardağı anıtı ise bu ekonomik faaliyetin bölge için sembolik önemini temsil ediyor.
HASAT SÜRECİ ZORLU GEÇİYOR
Rize'de çay toplama işlemi, yüksek fiziksel dayanıklılık ve hassasiyet gerektiren bir süreç olarak tanımlanıyor. Güneşin ilk ışıklarıyla birlikte dik yamaçlardaki tarlalara girerek hasada başlıyor. Nesilden nesile aktarılan tekniklerle gerçekleştirilen bu işlemde, taze genç yapraklar özel mekanik kepçeler yardımıyla toplanıyor. Coğrafi şartların zorluğu nedeniyle dik yamaçlarda, güneş veya yağmur altında yürütülen çalışmaların, işçiler üzerinde ciddi bir fiziksel yük oluşturduğu kaydediliyor.
Tarlalardan toplanan yaş çay yaprakları, bekletilmeden bölgedeki binlerce fabrikaya sevk ediliyor. Burada on yıllardır değişmeyen geleneksel yöntemlerle fermente edilen, kurutulan ve bükülen çay yaprakları tüketime hazır hale getiriliyor. Depolarda bulunan kurutulmuş çay miktarının, küresel ölçekteki talebi karşılayabilecek devasa boyutlara ulaştığı belirtiliyor.
Üretim sahalarının kısıtlı olması sebebiyle her boş alanın çay bitkisiyle değerlendirildiği Rize'de, hasat sezonu boyunca çalışmalar durmaksızın devam ediyor. Artan talep doğrultusunda sanayi tesisleri tam kapasiteyle çalışırken, bölge ekonomisi tamamen çay yapraklarının işlenmesi ve ticareti üzerine kurulu bir düzen sergiliyor.