Avrupa’nın LNG ithalatında ABD bağımlılığı artıyor
Enerji Ekonomisi ve Finansal Analiz Enstitüsü (IEEFA) tarafından yayımlanan yeni bir rapor, Avrupa’nın Rus fosil yakıtlarından uzaklaşma stratejisinin ABD gazına olan bağımlılığı tehlikeli boyutlara taşıdığını ortaya koydu.
Avrupa’nın Amerikan sıvılaştırılmış doğal gazına (LNG) olan bağımlılığı, önümüzdeki yıl daha da artmaya hazırlanıyor. IEEFA tarafından çarşamba günü yayımlanan analize göre, Avrupa Birliği'nin Rus fosil yakıt ithalatını tamamen durdurma çabaları, ABD’nin kıta üzerindeki hakimiyetini perçinliyor.
Rapordaki tahminlere göre, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali ve İran'daki savaşın küresel enerji akışlarını yeniden şekillendirmesinin ardından, 2026 yılı itibarıyla Avrupa’nın LNG ithalatının yaklaşık üçte ikisi ABD tarafından karşılanacak.
İTHALAT TRENDİ YÜKSELİŞİNİ SÜRDÜRÜYOR
IEEFA verileri, ABD’nin halihazırda 2025 yılında Avrupa’nın LNG ithalatının %57’sini oluşturduğunu gösteriyor. Bu rakam, savaş öncesi dönemle kıyaslandığında keskin bir artışa işaret ediyor. Kuruluş, mevcut ithalat trendlerinin devam etmesi ve ek uzun vadeli tedarik sözleşmelerinin yürürlüğe girmesi durumunda, bu payın önümüzdeki yıllarda daha da yükselebileceği konusunda uyarıda bulundu.
Bu bulgular, çoğu Avrupa hükümetinin Avrupa Komisyonu’nun REPowerEU stratejisi kapsamında 2027 yılına kadar Rus gazı ithalatını tamamen sonlandırmayı hedeflediği bir dönemde geldi. 2022'den bu yana AB üye devletleri, azalan Rus boru hattı sevkiyatlarını telafi etmek için özellikle ABD'den yapılan LNG alımlarını hızla artırdı.
RİSK KAPIDA: RUS GAZININ YERİNİ ABD BAĞIMLILIĞI MI ALIYOR?
IEEFA, bu stratejik kaymanın Avrupa'nın kısa vadeli enerji güvenliğini artırdığını ancak aynı zamanda ciddi bir "konsantrasyon riski" yarattığını belirtti. Düşünce kuruluşu, Rus gazına olan bağımlılığı tek bir alternatif tedarikçiye (ABD) olan yoğun bağımlılıkla değiştirmenin, Avrupa'yı gelecekteki siyasi ve piyasa istikrarsızlıklarına karşı savunmasız bırakabileceğini savunuyor.
MALİYETLER ARTIYOR
Raporda, ABD'den ithal edilen LNG'nin; sıvılaştırma, nakliye ve yeniden gazlaştırma maliyetleri nedeniyle genellikle boru hattı gazından daha pahalıya mal olduğu vurgulandı. IEEFA tahminlerine göre, AB ülkeleri 2022 başı ile 2025 ortası arasındaki dönemde ABD LNG ithalatı için yaklaşık 117 milyar avro harcadı.
Birçok Avrupalı politika yapıcı ve düzenleyici kurum, ithal LNG'ye aşırı bağımlılık konusunda daha önce uyarılarda bulunmuştu. Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Teresa Ribera, bloğun bir enerji bağımlılığını diğeriyle değiştirmekten kaçınması gerektiğini ve bunun yerine yenilenebilir enerji ile elektrifikasyon yatırımlarına hız verilmesi gerektiğini ifade etmişti.
TALEP DÜŞÜYOR YATIRIMLAR TAM GAZ DEVAM EDİYOR
LNG ithalatındaki bu artış, Avrupa'nın genel gaz tüketiminde son yıllarda gözlenen düşüşe rağmen gerçekleşiyor. Enerji krizi sonrası yüksek fiyatlar, sanayideki durgunluk, enerji tasarrufu önlemleri ve yenilenebilir enerjinin hızla yaygınlaşması talebin düşmesinde rol oynadı.
IEEFA verileri, 2024 yılında gaz tüketiminin son on yılın en düşük seviyesine gerilemesiyle LNG ithalatının azaldığını, ancak 2025 yılında soğuk hava koşulları ve hükümetlerin depoları doldurma çabalarıyla ithalatın yeniden canlandığını gösteriyor.
Öte yandan, birçok AB ülkesi LNG ithalat altyapısını genişletmeye devam ediyor.
Almanya, eskiden Rus boru hattı gazına yoğun şekilde bağımlıyken hızla yüzer LNG terminalleri (FSRU) inşa ederek Avrupa'da ABD LNG'sinin en büyük alıcılarından biri haline geldi.
Analistler, enerji dönüşümü sürecinde uzun vadeli gaz talebinin daha da zayıflaması beklendiğinden, Avrupa'nın ihtiyaç fazlası LNG kapasitesi inşa etme riskiyle karşı karşıya olup olmadığını sorguluyor.