Litresine 260 lira veriyorlar, dünyanın en pahalı benzinini kullanan ülke belli oldu

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından küresel piyasalarda patlak veren kriz, Avrupa'da akaryakıt pompalarını vurdu. Bazı ülkeler çareyi doğrudan vergileri sıfırlayıp tavan fiyat getirmekte, bazıları ise günlük zam sınırında buldu. Ancak öyle bir ülke var ki, benzinin litre fiyatı 260 TL'ye fırlayarak tarihi bir şoka imza attı.

Avrupa genelinde hükümetler, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından küresel piyasalarda tırmanan akaryakıt fiyatlarının tüketici üzerindeki baskısını hafifletmek için farklı stratejiler izliyor. Avrupa Komisyonu'nun 26 Mart tarihli son verilerine göre, AB ülkelerinde benzin ve dizel fiyatları hızla yükselirken; bazı hükümetler doğrudan vergi indirimlerine ve tavan fiyat uygulamalarına yöneliyor, diğerleri ise süreci daha temkinli adımlarla yönetmeyi tercih ediyor.

Listenin en üst sıralarında, Avrupa'nın halihazırda en yüksek akaryakıt fiyatlarına sahip olan İskandinav ülkeleri yer alıyor. Bu ülkelerdeki yüksek vergi oranları, krizin etkisini daha da derinleştiriyor.

Finlandiya (1. Sıra): 

Litre başına 9,75 kronluk (46,09 Türk Lirası) artışla Avrupa'da fiyatların en çok yükseldiği ülke oldu. Fiyatın yaklaşık %60'ını vergilerin oluşturduğu ülkede hükümet, çevre vergilerini geçici olarak düşürme ve uzun vadeli vergi artış planlarını askıya alma kararı aldı.

İsveç (2. Sıra): 

Litre fiyatı 8,27 kron (39,09 TL) arttı. %25 KDV oranına ek olarak, yakıtlara biyokomponent ekleme zorunluluğu maliyetleri artırıyordu. İsveç hükümeti, fiyat artışlarını frenlemek için bu çevre kurallarını gevşeterek ilk müdahalesini gerçekleştirdi.

Danimarka: 

Sürücülerin litre başına ortalama 55 kron (260,00 TL) ödediği ülkede fiyatlar 7,46 (35,26 TL) kron arttı. Danimarka hükümeti radikal vergi indirimlerinden kaçınarak vatandaşlara gereksiz araç kullanımlarını azaltma çağrısında bulundu ve yalnızca düşük gelirliler ile işe gidip gelenler için özel ödenekler planlıyor.

Polonya: 

Fiyatlarda 7,52 kronluk (35,54 TL) bir artış görülmesine rağmen, Avrupa ortalamasının altında kalan Polonya, radikal bir destek paketi açıkladı. Hükümet, KDV oranını %23'ten %8'e indirdi, özel tüketim vergisini düşürdü ve litre fiyatına 35,23 (166,52 TL) kronluk bir tavan fiyat (maksimum sınır) getirdi. Bu hamle, ülkeyi Almanya'dan gelen sürücüler için cazip bir durak haline getirdi.

Avusturya:

Fiyatların 45 kron (212,70 TL) seviyesine ulaştığı ülkede, kilit geçiş güzergahlarının yarattığı yüksek talebe yanıt olarak parlamento, Nisan ayından itibaren özel tüketim vergisinde (ÖTV) indirime gitmeye onay verdi. Ayrıca, benzin istasyonlarının gün içinde yalnızca bir kez fiyat artırabilmesine izin veren katı bir kural uygulanıyor.

Estonya:

Fiyatların 7,85 kron (37,10 TL) arttığı ülke, kendi rafinerisi olmaması nedeniyle uluslararası piyasalardaki şoklara karşı oldukça savunmasız. Hükümet şu an için vergi indirimine gitmiyor, ancak istasyonlardaki fiyatlandırma denetimlerini sıkılaştırıyor.

Çek Cumhuriyeti:

Ortalama 7,6 kronluk (35,92 TL) artış yaşanan ülkede Andrej Babiş hükümeti, Maliye Bakanlığı aracılığıyla benzin istasyonlarındaki kar marjlarını denetim altında tutuyor. Piyasadaki kar marjlarına üst sınır getirilmesi ve geçici ÖTV indirimleri şu an masada değerlendiriliyor.

Almanya: 

Fiyatların 7,41 kron (35,03 TL) arttığı ve yakıt vergisinin toplam fiyatın yarısından fazlasını oluşturduğu Almanya'da, istasyonların günde sadece bir kez zam yapmasına izin veriliyor. Şansölye Friedrich Merz, mevcut yüksek fiyatlar karşısında hükümetin ek önlemler almak zorunda kalabileceğini ve enerji karbon vergisinin de etkilenebileceğini doğruladı.

Yunanistan (9. Sıra): 

Fiyatların iki avroyu (103,15) aştığı Yunanistan, litre başına yaklaşık 17 kronluk (80,35 TL) ÖTV ile Avrupa'nın en yüksek vergilendirmelerinden birine sahip. Hükümet vergileri düşürmek yerine yakıt tüccarlarına kar marjı tavanı getirdi ve tüketiciye yansımaması için yakıt ve gübre sübvansiyonları başlattı.

Belçika: 

Litre fiyatı 7,21 (34,08 Türk Lirası) kron artan Belçika'da hükümet, 1970'lerden kalma petrol fiyatları, döviz kurları ve kar marjları gibi dinamikleri hesaba katan "azami yakıt fiyatı belirleme" mekanizmasına güveniyor. Vergi indirimi planlanmazken, petrol şirketleriyle ek görüşmeler yapılmasına hazırlanılıyor.