Binlerce depremi bilinçli olarak tetiklediler: Basınçlı suyla fay hattı harekete geçirildi
İsviçre Alpleri’nin derinliklerinde çalışan bilim insanları, sıra dışı bir deney kapsamında kontrollü şekilde binlerce küçük deprem oluşturdu. Araştırmacılar, yerin yaklaşık 1.5 kilometre altında bulunan özel laboratuvarda kayalara yüksek basınçlı su göndererek mikro depremleri tetikledi.
Deney, İsviçre’nin Ticino bölgesindeki BedrettoLab adlı yer altı araştırma merkezinde gerçekleştirildi. Bilim insanları doğal fay hattına çok yakın noktalara yerleştirilen yüzlerce sensör sayesinde oluşan en küçük titreşimleri bile anlık olarak kaydetti. Araştırmacılar deney boyunca binlerce mikro sarsıntının başarıyla oluşturulduğunu açıkladı.
KAYALARIN İÇİNE YÜKSEK BASINÇLI SU GÖNDERDİLER
Projede kullanılan yöntem, kontrollü sismik aktivite oluşturmak için kayaların içine yüksek basınçlı su pompalanmasına dayanıyor. Basınç arttığında kaya blokları milimetrelik hareketler yapıyor ve küçük depremler meydana geliyor. Uzmanlara göre bu yöntem, doğal depremlerin nasıl başladığını gerçek ortamda inceleme fırsatı sunuyor.
Araştırmacılar oluşan sarsıntıların yüzeyde hissedilmediğini özellikle vurguluyor. Deney sırasında meydana gelen depremlerin çoğunun büyüklüğü 0 ile 1 arasında kaldı. Buna rağmen sistem, deprem öncesi oluşan gerilim değişimlerini detaylı biçimde incelemeyi mümkün hale getirdi.
AMAÇ BÜYÜK DEPREMLERİ DAHA İYİ ANLAMAK
Çalışmayı yürüten ekipte ETH Zürih’ten jeofizikçi Domenico Giardini ve araştırmacı Valentina Gischig de yer aldı. Araştırmacılar, kontrollü mikro depremler sayesinde fay hatlarının kırılmadan hemen önce nasıl davrandığını anlamaya çalıştıklarını belirtti. Ekip, deney sırasında oluşan sarsıntıların son derece küçük olduğunu ve yüzeyde hissedilmediğini vurguladı.
Araştırmacılar, bu verilerin gelecekte deprem tahmin modellerini geliştirmede önemli rol oynayabileceğini düşünüyor.