Binlerce metro vagonunu denize attılar
New York'ta yıllarca milyonlarca yolcu taşıyan ve kullanım ömrünü tamamlayan 2 bin 500'den fazla metro vagonu, hurdaya ayrılmak yerine okyanusun dibine indirildi. Eski vagonlar, ABD'nin doğu kıyılarında deniz canlıları için yapay resif oluşturmak amacıyla kullanıldı.
New Jersey, Delaware, Virginia, Güney Carolina ve Georgia açıklarına bırakılan vagonların çevresi zamanla deniz canlılarının yaşam alanına dönüştü. Özellikle Delaware açıklarındaki Redbird Reef, yüzlerce eski New York metro vagonunun bulunduğu en dikkat çekici alanlardan biri haline geldi.
OKYANUSA BIRAKMADAN ÖNCE TEMİZLEDİLER
Metro vagonları hizmet dışı kaldıktan sonra doğrudan denize atılmadı. Vagonlardaki plastik parçalar, yağlar, tanklar, tekerlekler, yüzebilecek malzemeler ve çevre açısından sorun oluşturabilecek diğer bileşenler söküldü. Ardından geriye kalan metal gövdeler gemilerle belirlenen noktalara taşınarak deniz tabanına indirildi.
Amaç, özellikle kumlu ve doğal sert yüzeylerin az olduğu deniz tabanlarında canlıların tutunabileceği yeni yapılar oluşturmaktı. Vagonların kapıları ve pencereleri açık metal gövdeleri, aynı zamanda balıkların saklanabileceği alanlar sağladı.
İlk kullanılan araçlar arasında New York metrosunun kırmızı renkleriyle tanınan R33 ve R36 "Redbird" vagonları bulunuyordu. Daha sonraki yıllarda farklı modeller de projeye dahil edildi.
VAGONLARIN ÜZERİNİ DENİZ CANLILARI KAPLADI
Yıllar geçtikçe vagonların metal yüzeylerine midyeler, anemonlar ve farklı omurgasız canlılar yerleşmeye başladı. Oluşan yapılar balıklar için de saklanma ve beslenme alanlarına dönüştü. Böylece bir zamanlar New York'un yer altında yolcu taşıyan vagonları, ikinci yaşamlarını Atlantik'in dibinde sürdürmeye başladı.
Delaware'deki Redbird Reef bunun en büyük örneklerinden biri. Resmî kayıtlara göre New York ulaşım idaresi bölgeye 600'den fazla 15,5 metre uzunluğunda metro vagonu bağışladı. Daha sonraki farklı yerleştirmelerle Delaware'in yapay resif sistemindeki eski New York metro vagonlarının toplam sayısı 1.350'nin üzerine çıktı.
Projenin tamamı aynı başarıyı göstermedi. Özellikle daha sonra kullanılan bazı paslanmaz çelik vagonların deniz altında beklenenden hızlı parçalandığı görüldü. Atlantic City açıklarında incelenen 48 paslanmaz çelik vagondan 46'sının tamamen çöktüğü kaydedildi.
Metro vagonlarının okyanusa indirilmesi 2010'da sona ermiş olsa da yapay resifler bugün hâlâ kullanılıyor. Delaware'in resmi programında temizlenmiş yapı malzemeleri, eski tekneler ve metro vagonları deniz canlılarına yeni yaşam alanları oluşturmak amacıyla değerlendiriliyor.