Binlerce yıllık kitabın içinden salgın hastalık çıktı: Bilim insanları şokta
Uluslararası bir araştırma ekibi, Orta Çağ'dan kalma parşömen el yazmalarında binlerce yıl öncesine ait ölümcül koyun çiçeği virüsünün DNA kalıntılarını tespit etti. Araştırma, söz konusu patojenin 3 bin 700 yılı aşkın süredir çiftlik hayvanlarını tehdit ettiğini gösterdi.
University College Dublin'deki bilim insanlarının liderlik ettiği; genetikçiler, tarihçiler, virologlar, protein kimyagerleri ve koruma uzmanlarından oluşan uluslararası bir ekip, yüzyıllık parşömen kağıtların yapımında kullanılan hayvan derilerinden DNA çıkardı.
Orta Çağ'da metinlerin çoğunun koyun, keçi ve sığır derisinden hazırlanan parşömenlere yazılmasından yola çıkan araştırmacılar, Avrupa'nın ünlü antik el yazmalarında koyun çiçeği virüsüne ait izler buldu.
Science Advances dergisinde yayımlanan çalışmada, Geç Anglo-Sakson döneminden günümüze ulaşan resimli el yazmalarından 1000 yıllık York İncilleri ile İngiltere'nin en eski sözlüklerinden biri kabul edilen Cambridge'deki Corpus Christi Koleji'nde bulunan Corpus Sözlüğü incelendi.
İngiltere ve kıta Avrupa'sından incelenen diğer metinlerin yanı sıra, bazı durumlarda aynı el yazmasının birden fazla sayfasında virüs DNA'sına rastlanması, belgenin üretiminde enfekte olmuş hayvanların kullanıldığına işaret etti.
Çalışmanın başyazarı Louis L’Hôte, "Patojenlerin antik DNA'larının kaydedilmesi, geçmişteki bulaşıcı hastalıklara dair anlayışımızı tamamen değiştirdi ve burada parşömenin hayvan patojeni DNA'sını da koruyabildiğini gösteriyoruz" açıklamasında bulundu.
L’Hôte ayrıca, "Dünyadaki arşivlerin ve kütüphanelerin, geçmişte hayvanlarda görülen hastalık salgınlarının genetik izlerini içeriyor olması da mümkündür" ifadelerini kullandı.
ÖLÜMCÜL HASTALIĞIN KÖKENİ KİTAPTAN ÇIKTI
Ateş, cilt lezyonları ve ölüme yol açan koyun çiçeği virüsü, sürülerin büyük bir kısmını kısa sürede etkileyebilen yüksek derecede bulaşıcı bir hastalık olarak biliniyor.
Süt üretiminde azalma, deri ile yün kalitesinde düşüş ve ticari kısıtlamalar nedeniyle ciddi ekonomik kayıplara neden olan virüsün insanları enfekte ettiğine dair bir kanıt bulunmuyor.
Araştırmacılar, el yazmalarında bulunan DNA'yı Bronz Çağı koyun dişlerinden alınan daha eski örneklerle birleştirdi ve hastalığın 3 bin 700 yılı aşkın süredir hayvan varlığını tehdit ettiğini saptadı.
L’Hôte, "Antik genomlar bugün bizi etkileyen bu patojenlerin nasıl evrimleştiğini anlamamıza yardımcı olabilir diye konuştu. Araştırmacı, açıklamasının devamında şu ifadeleri kullandı:
"Çiçek virüsünün aksine, koyun çiçeği virüsü genomunun son birkaç binyılda çok kararlı olduğunu görüyoruz. Bu durum, bu noktadan önceki genetik değişikliklerin koyun çiçeği virüsünün konağını enfekte etmek için nasıl evrimleştiği konusunda çok önemli olduğu anlamına gelebilir; bu da gelecekte patojenle savaşmamıza yardımcı olabilir"