Bir anda kızıla boyanan gökyüzünün sırrı açığa çıktı
Orta Çağ Japonya'sında 1204 yılında gözlemlenen "kırmızı ışıkların", Okinawa Bilim ve Teknoloji Enstitüsü'nün tarihi kayıtlar ve ağaç halkası analiziyle yaptığı çalışma sonucunda şiddetli bir güneş fırtınası olduğu kesinleşti.
800 yılı aşkın bir süre önce Orta Çağ Japonya’sında gökyüzünde görülen gizemli "kırmızı ışıkların" nedeni, modern teknoloji ve tarihi verilerin birleştirilmesiyle gün yüzüne çıktı. 10 Nisan 2026 tarihinde Proceedings of the Japan Academy dergisinde yayımlanan çalışma, bu doğa olayının şiddetli bir güneş fırtınasından kaynaklandığını kesinleştirdi.
KUTUP IŞIKLARI OLABİLECEĞİ TAHMİN EDİLİYORDU
1204 yılında Japon şair Fujiwara no Teika, Kyoto semalarında "kuzey gökyüzünde beliren kırmızı ışıkları" kayıt altına almıştı. Uzun süre boyunca bu anlatıların kutup ışıkları olabileceği tahmin ediliyordu. Okinawa Bilim ve Teknoloji Enstitüsü’nden araştırmacılar, bu tarihi verileri ağaç halkalarının analiziyle destekleyerek güneş aktivitesini Orta Çağ’a kadar uzanan bir süreçte yeniden modellediler.
Yapılan incelemeler sonucunda, 12. yüzyılın sonunda Güneş'in oldukça aktif bir döngüde olduğu ve Teika’nın gözlemlediği olayın bu döngünün bir parçası olduğu saptandı.
YENİ TESPİT YÖNTEMİ
Profesör Hiroko Miyahara liderliğindeki ekip, araştırmada "yarı-ekstrem" olarak adlandırılan güneş proton olaylarına odaklandı. Bu olayların, en uç örneklerin %10 ile %30’u kadar bir yoğunluğa sahip olduğu ancak yine de önemli etkiler yarattığı belirtildi.
Geliştirilen yeni metodolojinin, güneş fırtınalarının oluşma sıklığını ve geçmişteki etkilerini daha iyi anlamaya yardımcı olduğu ifade edildi. Uzmanlar, bu bulguların modern dünyadaki uydu sistemleri ve uzay görevleri gibi kritik altyapıların korunması için risk analizlerinde kullanılacağını vurguladı.