Bir kere dikiliyor yıllarca hasat ediliyor: Kuraklığa bile dayanıklı, bahçesine eken paraya para demiyor

Türkiye'de geleneksel tarım ürünlerine alternatif arayan üreticilerin yeni yönelimi turna yemişi (cranberry) oldu. Düşük bakım maliyetleri ve pazar avantajlarıyla öne çıkan bu bitki, başta Karadeniz Bölgesi olmak üzere pek çok ilde tarımsal üretim çeşitliliğini artırıyor.

KARADENİZ'DE ÜRETİM ALANLARI GENİŞLİYOR

Son yıllarda tarım sektöründe yüksek katma değerli ürün arayışları hız kazanırken, turna yemişi üretimi de paralel bir artış gösteriyor. Özellikle Trabzon, Rize, Giresun ve Ordu gibi iklim ve toprak yapısı uygun olan Karadeniz illerinde yoğunlaşan yatırımlar, kırsal kalkınmada yeni bir model oluşturuyor. Geleneksel ürünlerin tarım alanlarındaki payı korunurken, turna yemişi bahçeleri de her geçen gün genişlemeye devam ediyor.

HEM DÜŞÜK MALİYET HEM DE DAYANIKLILIK VAAD EDİYOR

Turna yemişi tarımının yaygınlaşmasındaki en önemli etkenlerin başında, bitkinin iklim koşullarına ve hastalıklara karşı gösterdiği yüksek direnç geliyor. Kıraç arazilerde dahi gelişim gösterebilen bu ürün, asgari düzeyde sulama ihtiyacına sahip. İlaçlama ve gübreleme maliyetlerinin düşük olması, üreticinin iş gücü ve finansal girdilerden tasarruf etmesini sağlıyor. Bir kez kurulduktan sonra uzun yıllar verim alınabilen bahçeler, maliyet-kazanç dengesi açısından avantajlı bir konum sunuyor.

DİĞER SEKTÖRLERDEN YOĞUN TALEP GÖRÜYOR

Sahip olduğu yüksek antioksidan değerleri nedeniyle sağlık, gıda takviyesi, ilaç ve kozmetik sanayisinde ham madde olarak kullanılan turna yemişi, pazarlama aşamasında üreticisine kolaylık sağlıyor. İç piyasada faaliyet gösteren kurumsal firmalar, ürünlerin hasat dönemi gelmeden üreticilerle doğrudan sözleşme imzalayarak alım garantisi sunuyor. Kilogram başına düşen piyasa değerinin yüksek olması, tarımsal işletmelerin yıllık karlılık oranlarını olumlu yönde etkiliyor.

KÜRESEL PAZAR HACMİ BÜYÜK

Ürünün ekonomik getirisi yalnızca iç pazarla sınırlı kalmıyor. Avrupa ülkeleri başta olmak üzere dünya genelinde turna yemişine yönelik talebin sürekli artması, Türkiye'deki üreticiler için önemli bir ihracat kapısı aralıyor. Uluslararası standartlarda gerçekleştirilen üretimler, dış ticarette rekabet gücü kazandırarak ülkenin tarımsal ihracat kalemlerine yeni bir girdi sağlama potansiyeli taşıyor.

UZMANLAR DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALARI AÇIKLADI 

Söz konusu tarımsal faaliyetin sunduğu ekonomik imkanlara karşın, konunun uzmanları yatırım yapacak kişilerin temkinli hareket etmesi gerektiğine dikkat çekti. Turna yemişi üretimine başlamadan önce bölgenin toprak analizi, iklim verileri ve su kaynaklarının detaylı biçimde incelendiği fizibilite çalışmalarının yapılması şart koşuluyor. Uzmanlar, büyük ölçekli risklerin önüne geçilebilmesi adına, ilk aşamada küçük parsellerde deneme ekimleri yapılmasını ve üretim sürecinin tecrübe edilmesini öneriyor.

Kozmetik ve gıda sektörünün yanı sıra tıbbi çalışmalarda da kendine yer bulan turna yemişinin, bilimsel literatürde öne çıkan başlıca biyolojik özellikleri şunlar:

Yüksek antioksidan içeriği sayesinde bağışıklık sisteminin desteklenmesinde rol oynar.

Vücuttaki enflamasyon ve iltihabi süreçlerin azaltılmasına yardımcı olur.

İdrar yolu enfeksiyonlarına karşı koruyucu özellikleri ile bilinir.

Kardiyovasküler sistem ve kalp sağlığının korunmasına katkı sağlar.

Hücre yenilenmesini destekleyici bileşenler barındırır.