Böceğin dışkısından yapılıyor fiyatı milyonları buluyor
Görenlerin hayran kaldığı ve ahşaba paha biçilemez bir parlaklık veren 150 yıllık tarihi sırrın arkasından herkesi şaşırtan bir gerçek çıktı. Yüzyıllardır saray mobilyalarından el yapımı enstrümanlara kadar kullanılan o mucizevi cilanın meğer özel bir böceğin dışkısından yapıldığını öğrenenler gözlerine inanamıyor.
Geleneksel mobilya ve enstrüman yapımının en elit, aynı zamanda en sabır isteyen tekniği olan Gomalak (Şellak) cilası, modern dünyanın hızlı tüketim alışkanlıklarına adeta meydan okuyor. İçeriğinde hiçbir sentetik madde barındırmayan, Hindistan ve Tayland ormanlarında yaşayan bir böceğin ağaç dallarına bıraktığı dışkısıyla elde edilen bu cila yöntemi, uygulandığı ahşabı adeta bir aynaya dönüştürüyor.
"SABRI OLMAYAN BU DÜKKANIN EŞİĞİNDEN İÇERİ GİREMEZ"
Yarım asırdır tarihi ahşaplara ve antikalara yeniden hayat veren 50 yıllık gomalak ustası Ahmet Yıldırım, zanaatının zorluğunu ve inceliklerini anlattı. Bizim işimiz ustalık değil, bir nevi sabır imtihanı diyen Yıldırım, “Şimdiki mobilyacılar tabancayı alıyor, iki dakikada kimyasal spreyi sıkıp geçiyor. Biz ise pamuk ve bezden yaptığımız tamponla ahşabı el işi oya gibi işliyoruz. Saf alkolle erittiğimiz o böcek dışkısını ahşaba yedirmek günlerimizi alıyor. Sekiz rakamı çizerek binlerce kez aynı noktaya dokunuyorsun. Sıcaklık biraz değişsin, elin bir an dursun cila yanar, bütün emek çöp olur. Sabrı olmayan adam bu dükkanın eşiğinden içeri giremez” dedi.
"AHŞABI ÖLDÜRMÜYOR, YAŞATIYOR"
Gomalak cilasının sentetik malzemelerden en büyük farkının ahşabın canlılığını koruması olduğunu belirten Ahmet Yıldırım, "Fabrika cilası ahşabın üstüne plastik tabaka gibi çöker, ahşabı boğar ve öldürür. Zamanla da çatlar, dökülür. Gomalak ise ahşabın kılcal damarlarına kadar işler. Ahşap nefes almaya devam eder. Bugün 100 yıllık bir saray mobilyasını bana getirsinler, gomalakla ilk günkü ihtişamına geri döndürürüm. Çünkü gomalak ahşaba ruh katar” açıklamasında bulundu.
ANTİKACILARIN VE ENSTRÜMAN ÜRETİCİLERİNİN VAZGEÇİLMEZİ
Ahşabın doğal ses iletimini bozmadığı için el yapımı keman, ud ve bağlamalarda sadece gomalak cila kullanılıyor. Tarihi saray mobilyalarının ve paha biçilemeyen antikaların restore edilmesinde de tek seçenek yine bu tarihi yöntem oluyor.
Ancak sentetik boyaların ve hızlı üretimin yaygınlaşması, bu tarihi zanaatı yok olma tehlikesiyle karşı karşıya getiriyor. Dükkanında çırak yetiştirecek genç bulamadığından dert yanan 50 yıllık usta, ellerindeki bu yüzyıllık mirası yaşatabilmek için son temsilciler olarak zamana karşı direnmeye devam ettiklerini söylüyor.