Böceklerden protein üretiyordu... Stratejik hata dev şirketin sonu oldu
Böcek bazlı protein üretiminde öncü olma hedefiyle yola çıkan Fransız girişim Ynsect, stratejik hatalar sonucu iflas bayrağını çekti. Robert Downey Jr.'ın bile destek verdiği ve 600 milyon dolarlık yatırım toplayan şirket, 2023 itibarıyla ciddi mali kayıplar yaşadı ve tasfiye sürecine girdi.
Ynsect, faaliyetlerine hayvan yemi ve evcil hayvan maması için böcek proteini üretimiyle başlamıştı. Ancak bu iki pazarın farklı ekonomik dinamikleri ve kar marjları arasında net bir tercihte bulunamayan şirket, stratejik belirsizlik içinde yönünü kaybetti.
2021 yılında bu kararsızlığa bir yenisi eklendi. Ynsect, insan gıdası pazarına adım atmak için Hollandalı Protifarm’ı satın aldı. Bu hamle, şirketin portföyüne üçüncü bir segmenti daha ekledi ancak gelir getirme potansiyeli düşük olan bu alan, Ynsect’in zor zamanlarında büyük bir yük haline geldi.
Aynı yıl 17,8 milyon Euro ile gelirinde zirve yapan şirket, iki yıl içinde ciddi zararlar yazarak 2023’te 79,7 milyon Euro net zarara ulaştı. Bu dramatik düşüş, yatırımcıları ve sektörü şaşkına çevirdi.
Ynsect’in bu kadar büyük yatırımı nasıl topladığı sorusu ise vizyoner söylemlerinde saklıydı. Şirket, sürdürülebilirlik odaklı vizyonu sayesinde Astanor Ventures ve Bpifrance gibi büyük yatırımcıları cezbetti. Ancak idealist planlar, piyasa gerçekleriyle çatışınca fatura ağır oldu.
Hayvan yemi sektörü, sürdürülebilirlikten çok maliyet odaklı çalıştığı için, böcek üretiminde öngörülen avantajlar kayboldu. Doğada atıkla beslenen böceklerin, endüstriyel üretimde tahıl yan ürünlerine bağımlı olması, maliyetleri artırdı ve rekabetçiliği azalttı.
Durumu fark eden şirket, 2023'te evcil hayvan mamalarına yönelmeye çalıştı. Ancak strateji değişikliğinde geç kalınmıştı. Kaynaklarının büyük bölümü zaten Kuzey Fransa’da “dünyanın en pahalı böcek çiftliği” olarak anılan giga fabrikaya harcanmıştı.
Fonları tüketen bu dev tesis, şirketin finansal manevra alanını daralttı. Çözüm olarak bazı tesisleri kapatan, işten çıkarmalara giden Ynsect, tüm çabalara rağmen mali krizi aşamayarak iflasını ilan etti.
Bugün şirketin varlıkları satışa sunulmuş durumda. Uzmanlar, bu çöküşü sadece tüketicinin böceklere olan mesafesiyle değil; zamanlama, stratejik belirsizlik ve kaynakların yanlış yönetimiyle açıklıyor.