Bu bitkinin meyveleri bomba gibi patlıyor
Halk arasında "acı kavun" veya "cırtatan" olarak bilinen eşek hıyarı bitkisi, olgunlaştığında tohumlarını basınçla fırlatma özelliği ve içerdiği yüksek orandaki toksik maddeler nedeniyle ciddi bir tehdit oluşturuyor.
Kabakgiller familyasına ait yabani bir tür olan eşek hıyarı (Ecballium elaterium), özellikle Akdeniz ikliminin hakim olduğu bölgelerde, yol kenarları ve boş arazilerde kendiliğinden yetişiyor. Bitkinin en dikkat çekici özelliği olan mekanik patlama mekanizması, tohumların geniş bir alana yayılmasını sağlarken; bitki öz suyunun doğrudan teması kalıcı sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
BOMBA GİBİ PATLIYOR
Bitkiye "patlangaç" isminin verilmesine neden olan mekanizma, meyvelerin olgunlaştığı dönemde iç basıncın artmasıyla tetikleniyor. Dokunulduğunda veya kendiliğinden bir bomba gibi patlayan meyveler, içindeki tohumları ve öz suyu büyük bir hızla çevreye fırlatıyor. Bu fışkırma esnasında bitki suyunun göze temas etmesi, kornea hasarına ve görme kaybına kadar varabilen kalıcı hasarlar bırakabiliyor. Cilt ile temasında ise şiddetli yanma ve alerjik reaksiyonlar gözlemleniyor.
YÜKSEK DERECEDE ZEHİRLİ
Halk arasında bazı rahatsızlıkların tedavisinde kullanılabileceğine dair yanlış bir inanış bulunan bitki, tıp uzmanları tarafından "yüksek derecede zehirli" olarak sınıflandırılıyor. Bitkinin bilinçsizce tüketilmesi veya öz suyunun vücuda alınması; organ yetmezliği, solunum felci ve şiddetli zehirlenme vakalarına neden olabiliyor. Uzmanlar, bitkinin tıbbi bir çözüm olarak görülmesinin hayati risk taşıdığını vurguluyor.
DOĞADA KARŞILAŞILDIĞINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Tüylü ve sürünücü bir yapıya sahip olan bu bitkiye karşı özellikle çocukların ve evcil hayvanların korunması gerektiği belirtiliyor. Doğada bitkiyle temas edilmesi veya patlama sonrası sıvıya maruz kalınması durumunda, etkilenen bölgenin bol suyla yıkanması ve vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması hayati önem arz ediyor.