Bu dağlar yerinde duramıyor
Bilimsel araştırmalar, dev sıradağların tektonik plaka hareketleri ve buzulların erimesiyle oluşan yük hafiflemesi nedeniyle her yıl milimetrik düzeyde yer değiştirdiğini ve yükseldiğini ortaya koydu.
İnsanlar için dağlar, binlerce yıldır sarsılmazlığın ve sabitliğin sembolü olmuştur ama jeoloji dünyasından gelen son veriler, bu algıyı kökten değiştiriyor. Dev sıradağlar, tıpkı canlı bir organizma gibi hareket ediyor, yükseliyor ve hatta üzerindeki yük azaldıkça "şişmeye" başlıyor.
EVEREST VE ÇEVRESİNDEKİ TÜM SIRADAĞLAR 5 SANTİMETRE KUZEYE KAYIYOR
Yer kabuğunun derinliklerindeki tektonik plakalar, dev kıtaları birbirine doğru itmeye devam ediyor. Örneğin, Hindistan levhasının Asya’ya yaptığı baskı nedeniyle Everest ve çevresindeki tüm sıradağlar her yıl yaklaşık 5 santimetre kuzeye doğru "yürüyor". Bu durum, Himalayalar’ın sadece yer değiştirmesine değil, her yıl milimetrik olarak daha da yükselmesine neden oluyor.
ZAYIFLAYAN DAĞAR YUKARI DOĞRU ŞİŞİYOR
Buzulların erimesiyle ilgili. Dağların üzerindeki devasa buzul kütleleri eridiğinde, yer kabuğunun üzerindeki devasa baskı azalıyor. "İzostatik Geri Tepme" adı verilen bu fenomene göre, yükü hafifleyen dağlar, yer altındaki magmanın itiş gücüyle yukarı doğru "şişmeye" başlıyor. Alpler’de gözlemlenen bu durum, dağların boyunun her yıl birkaç milimetre daha uzamasına yol açıyor.
ÜLKELER SINIRLARINI YENİDEN ÇİZİYOR
Bu hareketlilik sadece bilimsel bir merak konusu değil aynı zamanda siyasi bir kriz çözücüye dönüşmüş durumda. Alpler'deki buzulların erimesi ve dağ kütlelerinin yer değiştirmesi, su havzalarının ve sınır çizgilerinin kaymasına neden oldu. Bu durumun en somut örneği geçtiğimiz dönemde yaşandı; İtalya ve İsviçre, dağlardaki bu fiziksel değişim nedeniyle sınır hattını resmi olarak yeniden belirlemek zorunda kaldı.