Bu hamle tarihte sadece 6 kez yapıldı ama petrol fiyatları durulmuyor: Mart sonuna kadar kademeli olacak
IEA tarihinde sadece 6 kez başvurulan acil rezerv hamlesi devrede. Orta Doğu savaşının küresel petrol tarihinin en büyük arz kesintisine yol açmasıyla birlikte 271,7 milyon varil stratejik rezerv piyasaya sürülüyor. Asya ve Okyanusya derhal harekete geçerken Amerika ve Avrupa mart sonuna kadar kademeli olarak rezervlerini açacak.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu'daki savaşın küresel petrol piyasası tarihindeki en büyük arz kesintisine neden olduğunu açıklayarak üye ülkeleri acil durum rezervlerini açmaya çağırdı. En son 2022'deki Rusya-Ukrayna savaşında başvurulan bu "şok emici" hamle kapsamında, piyasalardaki yangını söndürmek için kademeli olarak toplam 271,7 milyon varil petrol serbest bırakılacak.
IEA'nın duyurduğu acil eylem planına göre her üye devlet kendi ulusal kapasitesine göre hareket edecek.
Serbest bırakılacak milyonlarca varil petrolün piyasaya sürülme takvimi 2 aşamadan oluşuyor:
Asya ve Okyanusya: Bu bölgedeki IEA üyesi ülkeler, ellerindeki ham petrol stoklarını derhal ve beklemeden piyasaya sürmeye hazır.
Amerika ve Avrupa: Batı bloku ülkeleri ise stratejik rezervlerini mart ayının sonuna kadar kademeli olarak serbest bırakacak.
Tarihi rezerv hamlesi küresel çapta memnuniyetle karşılansa da, piyasalardaki ateş henüz sönmüş değil. Savaş öncesinde 70 doların altında işlem gören petrol fiyatları, bu devasa müdahale açıklamasına rağmen 2022'den bu yana en yüksek seviye olan 100 dolar bandında dalgalanmaya devam ediyor.
Analistler, rezervlerin sadece "geçici bir yara bandı" olduğunu, kalıcı çözümün arz yollarının açılmasından geçtiğini belirtiyor.
KRİZİN ASIL DÜĞÜMÜ: HÜRMÜZ BOĞAZI VE SİGORTA SORUNU
Küresel enerji akışının normale dönmesi için gözler 28 Şubat'tan bu yana kapalı olan Hürmüz Boğazı'nda.
İran cephesi, "Enerji akışlarında istikrarın sağlanmasındaki en önemli faktör, Hürmüz Boğazı'ndan normal ulaşımın yeniden başlamasıdır" diyerek topu diplomatik sahaya atıyor.
IEA ise fiziki engellerin ötesindeki bir diğer büyük krize dikkat çekiyor: Ticari gemilerin savaş bölgesine girebilmesi için "yeterli sigorta mekanizmalarının" kurulması ve ulaşımın askeri olarak fiziksel koruma altına alınması şart.
EA tarihindeki bu 6. acil durum müdahalesi, fiyatların 100 doların üzerine kalıcı olarak yerleşmesini engellemek için atılmış hayati bir adım. Ancak Hürmüz Boğazı'ndaki abluka çözülmeden, hiçbir rezerv küresel ekonomiyi uzun vadede ayakta tutmaya yetmeyecek.