Bulaştığı kişiyi kör eden virüs Çin'den dünyaya yayılıyor: Bu yiyeceği tüketen risk altında
Bilim insanları, normalde karides ve balık gibi deniz canlılarını enfekte eden bir virüsün insanlara sıçrayarak görme kaybına yol açtığını saptadı. "Kalıcı oküler hipertansiyon viral anterior üveit" olarak adlandırılan ve çiğ deniz ürünü tüketimiyle bulaşan bu hastalık, su canlılarından insanlara geçen ilk spesifik göz iltihabı olarak tıp literatürüne girdi ve küresel bir tehdit uyarısı başlattı.
Nature Microbiology dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma normalde karides ve balık gibi deniz canlılara bulaşan bir virüsün insanlara geçtiğini ortaya koydu.
Tedavisi olmayan bu virüsün körlük yarattığı ortaya çıktı. Denizden çıkan bu hastalığa yakalananlar yavaş yavaş görüş yetisini kaybediyor.
Hastalığın fark edilmesi ise araştırmacılar sayesinde mümkün oldu. Çin genelinde nedeni açıklanamayan bir göz hastalığı son yıllarda hızla artış gösterince, doktorlar harekete geçti.
Bilim insanları yeni keşfedilen ancak yıllardan beri insanları kör eden bu virüsü "kalıcı oküler hipertansiyon viral anterior üveit" olarak adlandırdı.
DENİZDEN ÇIKTI, İNSANLARA BULAŞTI
Hastalık göz içinde aşırı basınç artışı ve şiddetli iltihaplanma ile kendini belli ediyor. Sadece gözlerde kendini belli eden hastalığın keşfi ise bir hayli zor oldu.
Araştırmacılar alışılmış virüs testleri sonuç vermeyince göz dokularından örnek aldı. Burada, farklı bir yapıyla karşılaştılar.
Elektron mikroskopları yardımıyla yapılan incelemeler sonucunda deniz canlılarında görülen CMNV virüsünün insan gözünde yuvalandığı kesinleşti.
Bu bulgu tıp dünyasında su canlılarından insanlara sıçrayan ilk göz hastalığı olarak kayıtlara geçti.
Araştırma ekibi 2022 ile 2025 yılları arasında teşhis alan 70 hastayı titizlikle inceledi. Ameliyat sırasında alınan dokularda sağlıklı insanlarda asla bulunmayan virüs parçacıkları tespit edildi.
Genetik dizilim analizleri virüsün deniz canlılarındaki versiyonuyla yüzde 98.96 oranında eşleştiğini kanıtladı.
Bilim insanları elde edilen sonuçları "Bu çalışma bir su canlısı virüsünün yeni ortaya çıkan bir insan hastalığıyla ilişkili olduğunu ilk kez açıkça ortaya koyuyor" sözleriyle değerlendirdi.
BALIK YİYENLER, DİKKAT!
Yapılan laboratuvar deneylerinde deniz canlılarını etkileyen virüsün artık memelileri etkilediğini kanıtladı. Birüsün farelerde de aynı semptomlara yol açtığı gözlemlendi.
Bu durum virüsün sadece gözde bulunmadığını aynı zamanda hastalığın asıl kaynağı olduğunu kesin olarak doğruladı.
Hastaların yaşam tarzları incelendiğinde virüsün bulaşma yolu hakkında çarpıcı veriler elde edildi.
Katılımcıların büyük bir kısmı eldiven kullanmadan çiğ deniz ürünü ayıklıyor ya da bu ürünleri pişirmeden tüketiyordu.
Araştırmacılar hazırladıkları raporda "Deniz canlılarının sık sık korunmasız şekilde işlenmesi ve çiğ olarak tüketilmesi vakalarda en yaygın maruz kalma biçimi olarak rapor edildi" ifadesini kullandı.
Bu sağlık riski sadece Çin ile sınırlı kalmayabilir. Yapılan küresel taramalar virüsün Antarktika’dan Amerika kıtasına kadar 49 farklı türde yayılım gösterdiğini saptadı.
Denizden soframıza uzanan bu yeni tehdit küresel bir sağlık sorunu olma potansiyeli taşıyor.