Bulutlara müdahale krize dönüştü: İki komşu ülke karşı karşıya geldi
Honduras, uzun süren kuraklığın etkilerini azaltmak için yağmur bulutlarına müdahale etmeye başladı. Uçaklarla bulutlara gümüş iyodür içeren maddeler bırakılarak yağışın artırılmasının hedeflendiği uygulama, komşu El Salvador’da çevrecilerin tepkisini çekti.
Honduras hükümeti, özellikle tarım ve hayvancılığin kuraklıktan ağır etkilendiği bölgelerde "bulut tohumlama" yöntemini kullanıyor. Ülkenin Tarım ve Hayvancılık Sekreterliği tarafından yürütülen programda, üç aylık süre içinde yaklaşık 20 uçuş yapılması planlanıyor. Uygulama, öncelikle 1,8 milyon hektarlık bir alanı kapsayan Corredor Seco (Kurak Koridor) bölgesinde yürütülüyor; hava koşullarının uygun olması halinde bu alanın 2,3 milyon hektara kadar genişletilmesi hedefleniyor.
BULUTLARA GÜMÜŞ İYODÜR BIRAKILIYOR
Bulut tohumlama yönteminde uçaklar, yağış için uygun koşulların bulunduğu bulutların içine gümüş iyodür içeren parçacıklar bırakıyor. Bu parçacıkların bulut içerisindeki su damlacıkları ve buz kristallerinin oluşumunu destekleyerek yağış ihtimalini artırması amaçlanıyor. Yani yöntem açık bir gökyüzünde sıfırdan yağmur oluşturmuyor; müdahale için uygun bulutların zaten bulunması gerekiyor.
EL SALVADOR PROJENİN DURDURULMASINI İSTİYOR
Honduras’ın atmosferde yaptığı bu müdahale, sınır komşusu El Salvador’da büyük bir tartışma yarattı. El Salvador merkezli çevre kuruluşu CESTA Amigos de la Tierra, bulutların ülke sınırlarına bağlı hareket etmediğine dikkat çekerek uygulamanın çevre ülkelerdeki yağış düzenini de etkileyebileceği endişesini gündeme getirdi.
CESTA Başkanı Ricardo Navarro, El Salvador hükümetine çağrıda bulunarak Honduras ile diplomatik görüşmelerin başlatılmasını ve bulut tohumlama çalışmalarının durdurulmasının talep edilmesini istedi. Navarro, bir ülkede yağışı artırmak amacıyla bulutlara yapılan müdahalenin komşu ülkelerdeki su döngüsü üzerinde nasıl bir etki yaratacağının yeterince bilinmediğini savunarak konunun Orta Amerika Çevre ve Kalkınma Komisyonu tarafından değerlendirilmesini talep etti.
Honduras tarafı ise yükselen bu durdurma çağrılarına rağmen program kapsamında planlanan uçuşları sürdürüyor. Yetkililer, operasyonun bölgesel ve çevresel sonuçlarını meteorolojik veriler, uydu görüntüleri ve saha ölçümleriyle yakından takip edeceklerini belirtiyor.