Buzlarının altında yüzlerce gizemli deprem keşfedildi
Derin öğrenme algoritmalarıyla yapılan incelemeler, sismik olarak tamamen aktif olmadığı düşünülen bölgede geleneksel modellerle açıklanamayan sarsıntılar ortaya çıkardı.
Uluslararası bir bilim insanı ekibi, Antarktika'daki David Buzulu'nun altında büyüklükleri 1,6 ile 3,5 arasında değişen yüzlerce küçük deprem saptadı. Yapay zeka algoritmaları yardımıyla ortaya çıkarılan bu sarsıntıların, yeryüzünün 69 kilometre derinliğinde meydana gelmesi bölgedeki jeolojik aktivite algısını tamamen değiştirdi.
DEPREMLERİN MEYDANA GELDİĞİ DERİNLİK NEDEN ÖNEMLİDİR?
Tespit edilen sarsıntıları özel kılan unsurun, meydana geldikleri sıra dışı derinlik olduğu bildirildi. Dünya yüzeyinin 69 kilometreden fazla altında kaydedilen bu depremlerin, kabuğun manto ile buluştuğu sınırın çok daha altında gerçekleştiği saptandı. Literatürde "orta derinlikteki levha içi depremler" olarak adlandırılan bu sarsıntıların, tektonik plakaların çarpışma sınırlarında değil de plaka içinde meydana gelmesi bilim dünyasında yeni tartışmalar başlattı.
BİLİM İNSANLARI BU SIRADIŞI SARSINTILARI NASIL AÇIKLADI?
Alabama Üniversitesi'nden jeolog Long Ho liderliğindeki araştırma ekibi, depremlerin Antarktika'nın altındaki litosferde oluşan bükülme gerilimlerinden kaynaklanabileceğini öne sürdü. Sarsıntıların, Doğu Antarktika'nın soğuk ve sert kabuğu ile Batı Antarktika'nın daha sıcak ve yumuşak kayalarının buluştuğu sınırda yoğunlaştığı belirlendi. Bu termal ve yapısal farkın, kayaların tektonik dayanıklılığında keskin bir değişime yol açarak kırılmaları tetiklediği ifade edildi.
GELENEKSEL TEKTONİK MODELLER NEDEN YETERSİZ KALDI?
Antarktika, uzun yıllar boyunca neredeyse hiç deprem meydana gelmeyen sismik olarak pasif bir kıta şeklinde kabul görüyordu. Pensilvanya Eyalet Üniversitesi'nden buzulbilimci Richard Alley, yeni sonuçların kıtadaki sismik aktivite eksikliğinden değil, geçmişteki ölçüm cihazlarının yetersizliğinden kaynaklandığını vurguladı.