Çatısına koyana tam 9 yıl bedava: 2000 ev bunu kullanıyor

Güney Afrika'nın Stellenbosch kentinde bulunan Enkanini kayıt dışı yerleşim bölgesinde, kamusal elektrik şebekesinin ulaşmadığı 2000’den fazla derme çatma konuta güneş enerjisi sistemleri kuruldu. 2013 ile 2022 yılları arasında iShack Projesi koordinasyonunda yürütülen çalışma, merkezi altyapı inşaatlarının tamamlanmasını beklemeden hanelere temel elektrik hizmeti sağladı.

HANELER ELEKTRİKTEN YOKSUN KALDI

Kayıt dışı yerleşim bölgelerine geleneksel hatların çekilmesi; arazi planlaması, direk ve kablo montajı, sayaç kurulumu ile güvenlik şartlarının sağlanması gibi süreçler gerektirmektedir. Bu altyapı koşullarının henüz oluşmadığı dönemde haneler elektrikten yoksun kaldı.

Söz konusu bekleme sürecinde devreye giren proje kapsamında, kamu şebekesine bağlantı yapılmaksızın her haneye müstakil elektrik üretim ve depolama kitleri yerleştirildi.

TEKNİK DONANIM VE KAPASİTE SINIRLARI

Konutlara yerleştirilen sistemler; çatı tipi güneş paneli, depolama aküsü ve dağıtım kutusundan oluştu. Kurulan donanımın teknik özellikleri ve kullanım kapasitesi şu şekilde: Üretim kapasitesi; optimal güneş ışığı koşullarında yaklaşık 50 – 75 Wp (peak watt). İç aydınlatma (lambalar), cep telefonu şarj üniteleri, televizyon ve düşük tüketimli küçük cihazlar ile destekleniyor.

Yüksek güç gereksinimi duyan elektrikli ocaklar ve ağır ev aletleri kapsam dışı kalıyor.

Gündüz üretilen enerji aküde depolanarak gece aydınlatma ve haberleşme cihazlarına aktarıldı. Günlük tüketimin yüksek veya üretimin düşük olduğu dönemlerde enerji yönetimi hane halkı tarafından sağlandı.

2000'DEN FAZLA HANEYE 9 YIL HİZMET SAĞLIYOR

Bu proje uygulandığı bölgelerde farklı finansman modelleri kullandı. Enkanini yerleşiminde 2013-2022 yılları arasındaki uygulama, 2000’den fazla haneye ücretsiz hizmet sağlandığı şeklinde kayıtlara geçti.

Ancak projenin genel finansal yapısında yerel iş gücü, ekipman ve bakım giderlerini karşılamak üzere düşük tutarlı aylık ödeme modelleri de test edildi. Yayınlanan verilerde tüm aşamalar ve topluluklar için geçerli tek tip bir ücret tarifesi bildirilmedi.

İŞ VE GELİR FIRSATLARI BERABERİNDE GELDİ

Proje kapsamında mahalleden seçilen kişilere teknik ve idari eğitimler verildi. Yerel çalışanlar; sistemlerin montajı, hizmet alacak ailelerin kaydı, bozuk akü veya arızalı lamba gibi teknik sorunların giderilmesi ve saha yönetimi sorumluluklarını üstlendi. Bu uygulama ile dış ekiplere olan bağımlılık azaltılırken yerel düzeyde iş ve gelir fırsatları yaratıldı.