Çatıya pet şişe koyanlar bedava kullanmaya başladı
Gün ışığını su dolu pet şişelerle içeriye yansıtan 'Moser lambası', Filipinler başta olmak üzere 30’dan fazla ülkede elektriksiz ve ücretsiz gündüz aydınlatması olarak kullanılıyor.
Elektrik maliyetlerinin artması ve yetersiz ışık alan mekanlar için alternatif çözümler arayan hane halkları, basit malzemelerle hazırlanan aydınlatma yöntemlerine yöneliyor. İlk olarak Brezilya’da geliştirilen ve "Moser lambası" olarak adlandırılan sistem, herhangi bir elektrik bağlantısı, güneş paneli veya pil olmadan gün ışığından yararlanılmasını sağlıyor.
FİLİPİNLER KULLANIYOR
Söz konusu sistem, 2000’li yılların başında Brezilya’nın Uberaba kentinde yaşanan elektrik kesintileri sırasında tamirci Alfredo Moser tarafından tasarlandı. Su dolu şeffaf bir plastik şişenin ışığı yayma özelliğini fark eden Moser, bu yöntemi bir aydınlatma aracına dönüştürdü.
Yöntem, 2011 yılında MyShelter Foundation bünyesindeki "Liter of Light" projesi kapsamında küresel boyuta taşındı. İlk olarak Filipinler’deki yoksul mahallelerde ve elektrik erişimi kısıtlı bölgelerde kitlesel olarak uygulanmaya başlanan proje, gösterdiği başarının ardından UNESCO'nun da desteğiyle Hindistan, Kenya, Kolombiya ve Bangladeş dahil 30’dan fazla ülkeye yayıldı.
IŞIĞIN KIRILMASI İLKESİYLE AYDINLATMA SAĞLIYOR
Moser lambasının çalışma prensibi temel fizik kurallarına dayanıyor. Çatıya monte edilen şeffaf PET şişenin dışarıda kalan üst kısmı güneş ışığını topluyor. Şişenin içindeki su, ışığı kırarak 360 derecelik bir açıyla içeriye dağıtıyor.
Bu süreç, gündüz saatlerinde yaklaşık 40 ila 60 watt gücündeki geleneksel bir ampulün sağladığına eş değer bir aydınlatma sunuyor.
ELEKTRİKLİ AYDINLATMA SİSTEMİNE KARŞILIK ÜCRETSİZ BİR YÖNTEM
Sistemin uygulanması için içi temiz suyla dolu PET şişe, çatıda açılan uygun boyuttaki deliğe yerleştiriliyor. Sıvı sızıntılarını ve çatı hasarlarını önlemek amacıyla şişenin etrafı su geçirmez macun veya reçine ile izole ediliyor.
Uzmanlar, özellikle kiremitli veya yalıtımlı çatılarda yapısal güvenliğin korunması için montaj öncesinde teknik danışmanlık alınması gerektiğini belirtiyor.
Moser lambası yalnızca güneş ışığının bulunduğu saatlerde işlev gösterdiği için mevcut elektrikli aydınlatma sistemlerini tamamen kaldırmak yerine gündüz kullanımı için tamamlayıcı bir çözüm niteliği taşıyor.