Çin'den elektrikli otomobil tasarımlarını kökten değiştirecek karar
Çin, elektrikli araçlarda uzun süredir modern tasarımın simgesi haline gelen gizli kapı kollarını yasaklama kararı aldı. Tesla'dan BMW'ye kadar birçok üreticiyi doğrudan etkilemesi beklenen düzenleme, yalnızca Çin pazarını değil küresel otomotiv sektörünü de yeniden şekillendirebilecek bir adım olarak görülüyor.
Elektrikli otomobillerde aerodinamik tasarımın önemli parçalarından biri olan elektronik ve dış yüzeyle bütünleşik (pop-out) kapı kolları artık Çin'de kullanılamayacak. İlk olarak Tesla Model S ile yaygınlaşan bu tasarım anlayışı, zamanla birçok üreticide standart haline gelmişti. Ancak son dönemde yaşanan ölümcül kazalar ve acil durumlarda kapıların açılamadığı iddiaları, Çinli yetkililerin kapsamlı bir güvenlik düzenlemesi hazırlamasına yol açtı.
Yeni yönetmeliğe göre Çin'de satılacak elektrikli araçlarda hem iç hem dış kapı kollarının mekanik yapıda olması zorunlu olacak. Uzmanlara göre bu karar, otomotiv sektöründe tasarım anlayışını değiştirebilecek küresel bir dönüşümün başlangıcı olabilir.
YÜRÜRLÜĞE GİRME TARİHİ AÇIKLANDI
Çin tarafından açıklanan kurallar 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Halihazırda onay almış ve satış planı yapılmış modeller için ise üreticilere Ocak 2029'a kadar uyum süresi tanınacak. Kararın alınmasında, özellikle elektrik kesintisi veya ağır kazalar sonrası kapıların açılamadığı iddia edilen olayların etkili olduğu belirtiliyor.
ÖLÜMCÜL KAZALAR KARARI HIZLANDIRDI
Düzenlemenin hızlanmasına neden olan en dikkat çekici olaylar arasında, iki Xiaomi elektrikli aracının alev aldığı kazalar yer aldı. Bu kazalarda yolcuların ve kurtarma ekiplerinin elektronik kapı sistemleri nedeniyle araca zamanında erişemediği iddiaları kamuoyunda büyük tartışma yarattı. Olayların ardından Çinli güvenlik kurumları, acil durumlarda araçlara erişimi kolaylaştıracak tasarım standartlarını yeniden değerlendirdi.
KAPI KOLLARI İÇİN KESİN STANDARTLAR GETİRİLDİ
Bloomberg'in aktardığı bilgilere göre yeni düzenleme oldukça detaylı teknik şartlar içeriyor. Buna göre dış kapı kollarının en az 60 milimetreye 20 milimetre ölçülerinde girintili bir tutma alanına sahip olması gerekiyor. Kurtarma ekiplerinin kazadan sonra kapı kolunu fiziksel olarak kavrayıp çekebilmesi zorunlu hale getiriliyor.
Araç içindeki kapı açma mekanizmalarının ise acil kullanım talimatlarını gösteren görünür işaretlerle etiketlenmesi şart koşuluyor. Bu işaretlerin en az 1 santimetreye 0.7 santimetre boyutlarında olması gerekiyor. Ayrıca hem iç hem dış kapı kollarının erişilebilir ve net biçimde tanımlanmış konumlara yerleştirilmesi zorunlu olacak. Yeni düzenleme, yedek batarya veya mekanik kabloyla desteklenen elektronik sistemleri dahi yeterli kabul etmiyor.
KARARDAN HANGİ MODELLER ETKİLENECEK?
Bu düzenleme özellikle Çin pazarı açısından büyük bir dönüşüm anlamına geliyor. Nisan ayı verilerine göre Çin'de en çok satan 100 yeni enerji aracının yaklaşık yüzde 60'ında gizli kapı kolu tasarımı bulunuyor. Bu oran, lüks ve üst segment modellerde daha da yükseliyor.
Karardan etkilenmesi beklenen modeller arasında Tesla Model 3 ve Model Y, BMW'nin Çin pazarı için geliştirdiği iX3, Nio, Li Auto, Xpeng ve Xiaomi markalarına ait birçok araç yer alıyor. Öte yandan bazı üreticiler değişime şimdiden uyum sağlamaya başladı.
Geely ve BYD son modellerinde geleneksel kapı kollarına geri dönerken, Tesla'nın tasarım ekibinin de alternatif çözümler üzerinde çalıştığı biliniyor.
YENİ TASARIMLARIN MALİYETİ YÜKSEK OLACAK
Sektör kaynaklarına göre bu değişim üreticilere ciddi maliyetler getirecek. Bloomberg'e konuşan ve Çin'de elektrikli araç geliştirme süreçlerine hakim bir kaynak, mevcut kapı sistemlerinin yeni standartlara uyarlanmasının model başına yaklaşık 100 milyon yuan, yani yaklaşık 14.4 milyon dolar ek maliyet yaratabileceğini ifade ediyor.
KÜRESEL OTOMOTİV SEKTÖRÜNÜ ETKİLEYEBİLİR
Çin'in aldığı bu kararın küresel otomotiv sektörü üzerinde etkili olabileceği değerlendiriliyor. Otomobil üreticileri farklı bölgeler için ayrı tasarımlar üretmek yerine, genellikle tüm pazarlarda geçerli olacak ortak standartlara yöneliyor. Bu nedenle Çin'de uygulamaya giren kuralların zamanla dünya genelinde benimsenebileceği konuşuluyor.
NEDEN SADECE ELEKTRİKLİ ARAÇLAR?
Düzenlemenin yalnızca elektrikli araçları kapsaması ise tartışma yaratıyor. Benzinli ve dizel otomobiller benzer kapı sistemlerine sahip olsalar bile bu kurallardan etkilenmiyor. Oysa birçok elektrikli araç, kapı kilitleri ve açma mekanizmaları için 12 voltluk batarya kullanıyor ve bu sistemler çalışma prensibi açısından içten yanmalı araçlarla büyük benzerlik taşıyor.
Örneğin Infiniti QX80 modelinde de elektrikle çalışan açılır kapı kolları bulunuyor. Bataryanın bitmesi veya ağır bir kazada hasar görmesi durumunda bu sistemlerin de çalışamaz hale gelmesi mümkün görülüyor.
GİZLİ KAPI KOLLARI TARİH OLABİLİR
Uzmanlara göre Çin'in attığı bu adım, otomobil tasarımında son yılların en popüler trendlerinden biri olan gizli kapı kollarının geleceğini tartışmaya açabilir. Avrupa ve ABD'deki düzenleyici kurumların benzer kararlar alması halinde bu kuralların zamanla tüm binek araçları kapsayacak şekilde genişlemesi bekleniyor.
Nitekim ilk sinyaller gelmeye başladı. Tesla, ABD'de kapı sistemleri nedeniyle resmi bir incelemeyle karşı karşıya bulunurken, Avrupa'daki düzenleyici kurumların da benzer güvenlik kısıtlamalarını değerlendirdiği ifade ediliyor.