Çölün ortasına dünyanın en büyük nehrini yapıyorlar: 25 milyar dolarlık sekizinci harika
Libya çöllerinin derinliklerinde 4.000 kilometreyi aşkın boru hattıyla kurulan dünyanın en büyük tarımsal sulama sistemi, 40.000 yıl öncesine dayanan "fosil su" kaynaklarını yüzeye çıkararak bölgedeki kuraklığı aşmayı hedefliyor.
1980'li yıllarda başlatılan ve 25 milyar doları aşan bir maliyetle yirmi yılda inşa edilen bu devasa proje, Sahra Çölü’nün altında hapsolmuş yeraltı sularını ülkenin kuzey kıyılarına taşıyor. Günlük 6,5 milyon metreküp su taşıma kapasitesine sahip olan ve binlerce olimpik havuzu doldurabilecek miktarda kaynağı aktaran sistem, büyük oranda yerçekimi prensibiyle çalışarak enerji verimliliği sağlıyor.
YENİLENEMEZ KAYNAK "FOSİL SU" RİSKİ
Uzmanlar, sistemin temelini oluşturan "fosil suyun" yenilenemez bir kaynak olduğuna dikkat çekiyor. Mevcut çekim hızıyla su rezervlerinin 60 ila 100 yıl arasında tükenebileceği, hatta bu sürenin daha erken bir tarihe çekilebileceği uyarısında bulunuluyor. Kurulduğu dönemde çöl topraklarını tarıma elverişli hale getirme vizyonuyla hayata geçirilen "sekizinci harika" olarak nitelendirilen projenin geleceği, bu kritik su stoku nedeniyle belirsizliğini koruyor.
İÇ SAVAŞ HASARLARI ONARIM SÜRECİNİ ZORLAŞTIRIYOR
Sistemin uzun vadeli verimliliği, doğal rezervlerin tükenme riskinin yanı sıra bölgedeki çatışmaların yarattığı fiziksel tahribatla da gölgeleniyor. Libya'da yaşanan iç savaş sürecinde altyapının önemli bölümlerinin hasar gördüğü belirtiliyor. Hasar gören hatların onarılması ve sistemin tekrar tam kapasiteyle çalışır hale getirilmesi, ülke yönetimi için teknik ve finansal açıdan zorlu bir sorun oluşturmaya devam ediyor.