Çölün ortasında havadan su topluyorlar: Yağmur yağmadan binlerce litre üretiyorlar
Fas'ta Sahra Çölü yakınlarında kurulan dev ağlar, Atlantik'ten gelen sisin içindeki su damlacıklarını yakalayarak günlük binlerce litre su elde edilmesini sağlıyor. Elektrik veya pompaya ihtiyaç duymayan sistemde toplanan su, depolar ve borular aracılığıyla doğrudan evlere ulaştırılıyor.
Yağışın son derece sınırlı olduğu ancak Atlantik'ten gelen sisin etkili olduğu bölgelerde kullanılan sistem, havada asılı kalan mikro su damlacıklarını topluyor. Polipropilen veya naylon gibi dayanıklı malzemelerden üretilen ağlara çarpan damlacıklar birleşerek aşağı süzülüyor ve rezervuarlarda biriktiriliyor.
SİSTEN NASIL SU ELDE EDİYORLAR?
Sis toplayıcı ağların çalışması için yağmur yağması gerekmiyor. Havada bulunan küçük su damlacıkları rüzgarla ağların liflerine çarpıyor, burada birleşerek daha büyük damlalara dönüşüyor ve yerçekiminin etkisiyle toplama sistemine akıyor. Sistem elektrik veya pompa kullanmadan çalışıyor. Su elde edilebilmesi için bölgede yeterli sis oluşması, hava akımının ağlara ulaşması ve damlacıkları yakalayabilecek uygun bir ağ yapısının bulunması gerekiyor.
1 METREKAREDEN KAÇ LİTRE SU ÇIKIYOR?
Sis yoğunluğuna ve hava koşullarına bağlı olarak 1 metrekarelik ağdan günde 10 ila 22 litre arasında su elde edilebiliyor. Yoğun sisin görüldüğü günlerde elde edilen miktarın bunun yaklaşık 3 katına kadar çıkabildiği belirtiliyor. Geniş alanlara kurulan ağlar sayesinde tek tek toplanan küçük damlacıklar toplamda binlerce litre suya dönüşebiliyor. Elde edilen su rezervuarlarda biriktirildikten sonra kullanım noktalarına aktarılıyor.
FAS'TA 1600 METREKARELİK AĞ KURULDU
Sahra Çölü yakınlarındaki Fas'ta 1600 metrekareden fazla alanı kaplayan sis toplama sistemi bulunuyor. Ağlarda biriken su, depolama alanlarına aktarılıyor ve buradan borularla bölgedeki evlere ulaştırılıyor. Bu yöntem özellikle kuyu, nehir ve düzenli yağış gibi geleneksel su kaynaklarına erişimin sınırlı olduğu bölgelerde kullanılıyor. Sistemin çalışması için harici enerji kaynağına ihtiyaç duyulmaması da altyapının sınırlı olduğu bölgelerde kullanılmasını mümkün kılıyor.
SU İÇİN 3 SAAT YÜRÜYORLARDI
Sis toplama sistemlerinin kurulmasından önce bölgedeki bazı ailelerin su taşımak için günde 3 saate kadar yürüdüğü belirtiliyor. Ağlardan elde edilen suyun borular aracılığıyla evlere taşınmasıyla bu günlük yolculuğa duyulan ihtiyaç azaldı. Su taşımak için kullanılan zaman böylece okul, tarım, dinlenme ve günlük işlere ayrılabilir hale geldi. Sistemde suyun elde edilmesi için temel olarak sis, rüzgar ve yerçekiminden yararlanılıyor.
YAĞMUR YAĞMADAN SU TOPLANIYOR
Sis toplama sisteminin temel farkı, su elde etmek için yağışın gerçekleşmesini beklememesi. Atlantik üzerinden gelen sisin taşıdığı su damlacıkları ağlarda yakalanarak kullanılabilir suya dönüştürülüyor. Geniş yüzeyli ağların aynı anda çalışmasıyla günlük üretim binlerce litreye ulaşabiliyor. Böylece Sahra'nın yağış almayan ancak düzenli sis gören bölgelerinde havadaki nem doğrudan su kaynağı olarak kullanılıyor.