Çölün ortasında imkansızı başardılar: Dağlardaki sis toplayıp evde lıkır lıkır içiyorlar
Fas'ın Anti-Atlas Dağları'na kurulan polimer ağlar, Atlas Okyanusu'ndan gelen sisi yakalayarak arid bölgedeki köylere taşıyor. Sistem, metrekare başına 24 saatte 75 litreye kadar içme suyu sağlayarak köylülerin uzun saatler süren su taşıma zorunluluğunu bitirdi.
Fas’ın güneybatısındaki Anti-Atlas Dağları’nda yer alan Boutmezguida Dağı’nda kurulan sis toplama sistemi, bölgedeki Aït Baamrane topluluklarına içme suyu sağlıyor. Sivil toplum kuruluşu Dar Si Hmad tarafından yürütülen proje, Atlas Okyanusu’ndan gelen sisi polimer ağlar vasıtasıyla yakalayarak borularla yerleşim yerlerine ulaştırıyor.
24 SAAT İÇİNDE 75 LİTREYE KADAR SU ELDE EDEBİLİYOR
Sea seviyesinden yaklaşık 1200 metre yükseklikte kurulan sistemde, çelik direklere gerilmiş özel tasarım ağlar kullanılıyor. Havadaki nemin ağlar üzerinde yoğunlaşmasıyla elde edilen su, depolar aracılığıyla doğrudan evlerdeki musluklara yönlendiriliyor.
Sistem dahilinde kurulan CloudFisher adı verilen ağ teknolojisinde, lif yapısı ve kaplamalarda yapılan mühendislik düzenlemeleriyle su toplama verimliliği %500 oranında artırıldı. Mevcut tesislerde 24 saat içinde metrekare başına 75 litreye kadar su elde edilebiliyor. Tasarımcılar, kullanılan ekipmanın daha önce Şili, Eritre ve Yemen’de uygulanan benzer sistemlere kıyasla daha dayanıklı ve yerel imkanlarla tamir edilebilir olduğunu belirtti.
GÜNLÜK SU TAŞIMA RUTİNLERİ DEĞİŞTİ
Projenin hayata geçirilmesinden önce bölgede yaşayan kadınların, kuyulardan su taşımak için günde yaklaşık dört saat yürüdüğü ve başlarının üzerinde 20 litrelik konteynerler taşıdığı kaydedildi. 2015 yılında şebeke suyunun evlere ulaşmasıyla birlikte su taşıma ihtiyacı ortadan kalktı.
Sistemin kurulum sürecinde, topraktan geçmeyen suyun mineral dengesi ve niteliği konusunda yerel halk arasında ortaya çıkan çekinceler zamanla aşıldı. Ayrıca suyun evlere girmesiyle değişen hane içi dinamikleri desteklemek amacıyla okuryazarlık, altyapı arıza bildirimi ve su tasarrufu konularında eğitim programları düzenlendi.
GELENEKSEL YÖNTEM MODERN TEKNOLOJİYLE BİRLEŞTİ
Kökleri 16. yüzyıl kaynaklarına kadar uzanan sis toplama yöntemi, Boutmezguida Dağı’ndaki coğrafi koşullar sayesinde sürdürülebilir bir altyapı modeline dönüştürüldü. Reach Alliance tarafından yapılan incelemede, çalışmanın teknik altyapı ile toplumsal katılımı bir arada sunan bir model oluşturduğu ifade edildi.