Çölün ortasında onlarca tünel keşfedildi: Bilim insanları bile şaştı kaldı
Bilim insanları; Namibya, Umman ve Suudi Arabistan'daki kurak çöl bölgelerinde, doğal süreçlerle açıklanması zor görünen gizemli fosilleşmiş tüneller keşfetti. Antik mermer ve kireçtaşı bloklarının içinde bulunan bu dar yapılar, yüzeyden bakıldığında fark edilmiyor; ancak parlatılmış kesitlerde ve saha örneklerinde net şekilde ortaya çıkıyor.
Araştırmalara göre bu mikroskobik tüneller dikey biçimde uzanıyor, birbirleriyle benzer aralıklarla diziliyor ve çoğunlukla kayadaki doğal çatlaklardan başlayarak derinlere doğru ilerliyor. Her birinin çapı bir milimetreden küçük olsa da bazıları birkaç santimetre derinliğe ulaşabiliyor. Küçük boyutlarına rağmen düzenli yapıları ve aynı yönde ilerlemeleri bilim insanlarının dikkatini çekti.
ÇEVREDEKİ KAYAÇLARDAN FARKLI YAPIDALAR
Johannes Gutenberg Mainz Üniversitesi'nden Prof. Cees Passchier liderliğinde yürütülen çalışmada, bu oluşumların bilinmeyen bir endolitik mikroorganizma türü tarafından meydana getirilmiş olabileceğine dair güçlü bulgular elde edildi. Bu mikroorganizmaların karbonatlı kayaçları metabolize ederek tüneller açmış olabileceği düşünülüyor.
Tünellerin iç yüzeylerinin kimyasal yapısının, çevrelerindeki kayaçlardan farklı olması da dikkat çekici bir ayrıntı olarak öne çıktı. Analizlerde, bu bölgelerde demir, manganez ve nadir toprak elementlerinin daha az olduğu; buna karşılık organik karbon, fosfor ve kükürt izlerinin bulunduğu tespit edildi. Karbon ve oksijen izotop oranlarındaki farklılıklar da tüneller oluşurken organik maddelerin parçalanmış olabileceğini gösteriyor.
DÜZENLİ VE BAĞIMSIZ ŞEKİLDE BÜYÜYORLAR
Araştırmacılar ayrıca tünellerin birbirleriyle kesişmeden, düzenli ve bağımsız şekilde büyüdüğünü belirledi. Bu durumun, mikroorganizmaların kimyasal sinyallere tepki vererek birbirlerinden uzak durduğu "kemotaksi" davranışıyla açıklanabileceği değerlendiriliyor. Tünellerin çoğunun kaya katmanlarının birleştiği kırık hatlarından başladığı ve içlerinde zaman zaman katmanlı mineral izlerine rastlandığı da kaydedildi.
Bilim insanları, bu yapılar için henüz resmi bir sınıflandırma yapılmadığını ve konunun daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyduğunu vurguluyor. Şu ana kadar benzer oluşumların yalnızca incelenen üç çöl bölgesinde tespit edildiği belirtiliyor.
ÇÖLÜN ORTASINDA BUZ MAĞARASI
Öte yandan doğa araştırmaları kapsamında dikkat çeken bir başka keşif de ABD'deki New Mexico çölünde yer alan Bandera Yanardağı'ndaki buz mağarası oldu. Bu mağarada sıcaklık, dışarıdaki aşırı sıcağa rağmen 3 binden fazla yıldır sıfırın altında kalıyor.
İçeri sızan yağmur ve kar suları zeminde anında donarak zamanla birikmiş ve buz tabakasının kalınlığı yaklaşık 6 metreye ulaşmış durumda. Bu doğal "soğuk depo", bilim insanlarına binlerce yıllık iklim ve çevre koşullarını inceleme fırsatı sunuyor.