Denizdeki kazıkları tek tek çıkarmaya başladılar
Kanada'nın Britanya Kolumbiyası eyaleti ile ABD'nin Washington eyayeti arasında yer alan Salish Denizi kıyısından çıkarılan katranlı ahşap kazıkların, besin zinciri üzerinden katil balinalara kadar uzanan zehirli bir kirlilik halkası oluşturduğu tespit edildi.
Ekiplerin kıyıdan söktüğü kreozot kaplı 117 ahşap kazığın, onlarca yıl boyunca çözünmeyen zehirli kimyasalları deniz tabanına saldığı belirlendi. Yapılan incelemeler, bu kirliliğin doğrudan ringa balığı yumurtalarını öldürdüğünü ve bölgedeki balina türlerine kadar ulaşan bir ekolojik tahribat yarattığını gösterdi.
AHŞAP KAZIKLAR DENİZİ NASIL ZEHİRLİYORDU?
Ahşabı çürümekten ve böceklerden korumak için kömür katranıyla işlenen kreozot maddesi, zamanla yapının bünyesinden ayrılarak su tabanına sızdı. Polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) olarak bilinen bu kimyasal bileşikler, çözünmeden ince tortu parçacıklarına tutundu ve deniz tabanında birikti. Herhangi bir kaza ya da sızıntı anı yaşanmaksızın, kazıkların suda kaldığı süre boyunca zehirli salınımın kesintisiz sürdüğü saptandı.
ZEHİRLİ KİMYASALLAR ZİNCİRİ NASIL ETKİLEDİ?
Eyalet yetkililerinin araştırmalarına göre, kirliliğin tam merkezindeki çakıllara yumurtlayan ringa balığı yumurtalarında yüksek ölüm oranları görüldü. Kimyasala maruz kalan genç somon balıklarının büyüme hızının düştüğü ve bağışıklık sistemlerinin bozulduğu belirlendi. Somon popülasyonundaki bu zayıflama, aynı sularda yaşayan ve koruma altında bulunan katil balina sürülerini doğrudan besin krizine sürükledi.
SÖKÜM İŞLEMİNDEN SONRA HANGİ SORUNLAR BAŞGÖSTERDİ?
Ekim 2023'te gerçekleştirilen operasyonda ilk kayıtlara göre 117, 2026 yılı ilçe raporlarında ise 132 olarak belirtilen kazıklar denizden çıkarıldı. Söküm işlemi yeni kirlilik kaynağını kesse de tortuya işlemiş olan kimyasalları ortadan kaldırmadı. Bölgede erozyona karşı yerleştirilen kaya zırhlarının doğal kum akışını engellediği vurgulanırken, yılda 6 bin ton taşıma yapılan aktif mavna iskelesi ile ekolojik koruma arasındaki dengeyi sağlamak amacıyla bir komite kuruldu.