Denizin dibine 1000 ağaç dikildi
ABD’nin Florida kıyılarında denizin altına kurulan 1000’e yakın ağaç benzeri yapı, yok olma noktasına gelen mercanları yeniden çoğaltmak için kullanılıyor. Su altında adeta bir fidanlık gibi çalışan sistemde mercan parçaları büyütülüyor ve yeterli boyuta ulaştıklarında zarar gören resiflere taşınıyor.
Çalışmanın temeli Florida Keys bölgesinde kurulan küçük bir su altı mercan fidanlığına dayanıyor. Yıllar içinde büyüyen proje bugün Coral Restoration Foundation tarafından yürütülüyor. Özellikle 2023’teki aşırı deniz sıcaklıklarının mercanlara ağır zarar vermesinin ardından bu fidanlıklar, bazı türlerin tamamen kaybolmasını önlemek açısından daha da önemli hale geldi.
MERCANLAR 6 İLA 9 AYDA BÜYÜYOR
"Coral Tree" adı verilen yapılar, gerçek bir ağaç değil. Denizin altında asılı duran dallı sistemlere küçük mercan parçaları bağlanıyor. Mercanlar burada akıntının içinde, deniz tabanındaki bazı tehlikelerden uzakta büyütülüyor. Yaklaşık 6 ila 9 ay içinde yeterli büyüklüğe ulaşan parçalar daha sonra uygun resiflere götürülerek yerleştiriliyor.
Ekipler bu su altı fidanlıklarını düzenli olarak kontrol ediyor. Yapılar temizleniyor, mercanlarda hastalık olup olmadığı inceleniyor ve mevsime göre su içindeki derinlikleri ayarlanıyor. Böylece karada yetiştirilen fidanların daha sonra başka bir yere dikilmesine benzer şekilde, mercanlar da kontrollü ortamda büyütülüp resiflere aktarılıyor.
BİR FİDANLIK YILDA 50 BİNDEN FAZLA MERCAN ÜRETEBİLİYOR
Coral Restoration Foundation günümüzde Florida’da dört büyük su altı fidanlığı ve yaklaşık 1000 yetiştirme yapısı yönetiyor. Tavernier’deki fidanlık tek başına yaklaşık 0,6 hektarlık alanı kaplıyor ve 500’den fazla aktif yapıya sahip. Burada yılda 50 binden fazla mercan yetiştirilebiliyor. Ayrıca 20 farklı mercan türüne ait 600’den fazla genetik çeşit korunuyor.
Bu çalışma özellikle geyik boynuzu ve elkhorn olarak bilinen mercanlar için önem taşıyor. Bu türlerin Florida’daki popülasyonları hastalıklar ve çevresel baskılar nedeniyle geçmişte yüzde 90’dan fazla azaldı.
2026’da yayımlanan araştırmalar, su altı fidanlıklarında korunan mercanların Florida’daki türlerin genetik çeşitliliğinin tamamen kaybolmasını engellemeye yardımcı olduğunu ortaya koyuyor. Ancak yetiştirilen mercanların resiflerdeki başarısı bölgeden bölgeye büyük farklılık gösteriyor. Çalışmalarda nakledilen kolonilerin hayatta kalma oranlarının koşullara bağlı olarak yüzde 4 ile yüzde 89 arasında değişebildiği görüldü. Bu nedenle ekipler şimdi yalnızca daha fazla mercan yetiştirmeye değil, sıcak deniz suyuna daha dayanıklı olanları belirleyip çoğaltmaya da odaklanıyor.