Denizli'de 2 bin 700 yıllık ana tanrıça tapınağı keşfedildi
Denizli yakınlarında, 2 bin 700 yıllık olduğu düşünülen bir tapınak gün yüzüne çıkarıldı. Arkeologlara göre, bu antik kutsal alan, birçok kültürde tapılan bir ana tanrıçaya adanmış olabilir. Tapınağın, antik Frigler tarafından inşa edildiği belirtildi.
Live Science'ın aktardığına göre; kazı çalışmalarını yürüten Pamukkale Üniversitesi’nden arkeolog Prof. Dr. Bilge Yılmaz Kolancı, kutsal alanın içerisinde bir Frig kaya anıtı, bir kutsal mağara ve iki yapı arasında yer alan ikiz kaya idolleri bulunduğunu açıkladı. Fotoğraflarda, kaya yüzeyine oyulmuş figürlerin zamanla aşınmış olduğu görülüyor.
Tapınak alanında ayrıca birçok libasyon kabı ve drenaj kanalı bulundu. Antik dönemlerde dini ritüellerde sıvı dökme amacıyla kullanılan libasyon, bu kutsal alanın da ritüel amaçlı kullanıldığını gösteriyor. Kolancı, kazıların halen sürdüğünü ve daha fazla bilgiye şu an için yer veremediklerini, ancak alanın yaklaşık 2 bin 800 ila 2 bin 600 yıl öncesine tarihlendiğini doğruladıklarını belirtti.
Frigler tarafından “Matar”, “Materan” ya da daha sonra bilinen adıyla “Kybele” olarak anılan bu tanrıçanın doğurganlık ve doğa ile ilişkilendirilmiş olabileceği ifade ediliyor. Yunanlar ve Romalılar da bu tanrıçaya tapmış; kültü, Frigya Krallığı’nın sona ermesinden sonra bile varlığını sürdürmüştü.
ABD’deki California Üniversitesi’nden antik Akdeniz sanatı uzmanı Prof. Lynn Roller, kazılara dahil olmasa da görselleri incelediğini ve yapının Frigya'daki diğer kutsal alanlara benzediğini söyledi. Roller, “İkiz idol figürleri çok aşınmış ama yine de Midas Kenti ve diğer Frig alanlarında bulunan çift figürlere benziyor” dedi.
Roller, tapınağın tarihinin netleşmesi için alandan çıkan eserleri görmesi gerektiğini belirtse de, yapının M.Ö. 8. ila 6. yüzyıllar arasında kullanılmış olabileceğini söyledi. Tapınağın dağlık bir bölgede yer alması da Frig kutsal alanları için tipik bir özellik.
Ancak Roller, bu yapının doğrudan bir doğurganlık ya da hasat kültüyle ilişkilendirilmesinin spekülatif olduğunu ifade ederek, Frig tanrıçası Matar için yapılan ritüellere dair elimizde çok az veri olduğunu vurguladı.
Buna rağmen Denizli yakınlarında böyle bir kutsal alanın bulunmasının şaşırtıcı olmadığını belirten Roller, “Bu bölge Hierapolis’e —yani bugünkü Pamukkale’ye— oldukça yakın ve burada çalışan İtalyan Arkeoloji Heyeti daha önce antik kent içinde erken dönem Frig kutsal alanı bulmuştu” dedi.
Prof. Dr. Kolancı, kazıların devam ettiğini ve elde edilecek bulguların ilerleyen dönemde bilimsel olarak yayımlanacağını söyledi.