Dereyi taşıyamayınca çözümü altından geçmekte buldular: Kayaları patlatıyorlar

ABD'nin Virginia eyaletindeki Lynchburg kenti, çevre kirliliğini azaltmak amacıyla tarihinin en büyük altyapı projelerinden birine imza atıyor. Şehir yönetimi, Blackwater Deresi'nin altına yaklaşık 1,6 kilometre uzunluğunda dev bir kanalizasyon tüneli inşa ediyor.

LYHBeyond adı verilen proje, yoğun yağış dönemlerinde kanalizasyon ve yağmur suyunun karışarak dereye taşmasını önlemeyi amaçlıyor. Tamamlandığında tünel, yaklaşık 17,8 milyon litre atık suyu depolayabilecek kapasiteye sahip olacak. Yetkililer, proje sayesinde kanalizasyon taşmalarının yüzde 98 oranında azaltılmasının hedeflendiğini belirtiyor.

KAYA TABAKALARI PATLATILARAK İLERLENİYOR

Tünelin inşasında geleneksel kazı yöntemleri yerine "delme ve patlatma" tekniği kullanılıyor. İşçiler önce sağlam kayalara delikler açıyor, ardından bu noktalara yerleştirilen patlayıcılarla kontrollü patlatmalar gerçekleştiriyor. Ortaya çıkan kaya parçaları temizlendikten sonra kazı çalışmaları bir sonraki aşamaya geçiyor.

Tünel, dere yatağının yaklaşık 21 ila 37 metre altında yer aldığı için çalışmalar tamamen sert kaya katmanları içinde yürütülüyor.

PATLATMALAR ÖNCESİNDE ÖZEL UYARI SİSTEMİ

Güvenlik nedeniyle her patlatmadan önce sesli uyarılar yapılıyor. Patlamadan beş dakika önce beş kısa korna sesi çalınırken, bir dakika kala ikinci bir uyarı veriliyor. İşlem tamamlandıktan sonra uzun korna sesiyle bölgenin yeniden güvenli olduğu duyuruluyor.

İlk deneme patlatması Ocak 2025'te gerçekleştirildi ve normalde kullanılacak patlayıcı miktarının yalnızca dörtte biri tercih edildi. Çalışmalar ilerledikçe patlatmaların kapasitesi kademeli olarak artırıldı.

ÇALIŞMALAR 2026'YA KADAR SÜRECEK

Kazı faaliyetleri, şehir merkezindeki ana şaft üzerinden yürütülüyor. Yaklaşık 11,6 metre çapındaki bu yapı, hem gürültüyü azaltmak hem de kaya parçalarının çevreye yayılmasını önlemek amacıyla kapalı şekilde tasarlandı.

İlk aylarda haftada bir veya iki kez gerçekleştirilen patlatmaların daha sonra günlük iki seviyesine çıkarılması planlandı. Tünel derinleştikçe yüzeyde hissedilen gürültünün de azalacağı belirtiliyor. Kazı çalışmalarının Temmuz 2026'da tamamlanması öngörülüyor.

45 YILLIK ÇEVRE PROGRAMININ SON HALKASI

Yeni tünel, Lynchburg'un 1979 yılında başlattığı Kanalizasyon Taşması Azaltma Programı'nın son ve en önemli aşaması olarak görülüyor. Yetkililer, 2027 yılında tamamlanması beklenen proje sayesinde Blackwater Deresi'nin su kalitesinin önemli ölçüde iyileşeceğini ve kentin çevre koruma hedeflerinde tarihi bir dönüm noktasına ulaşacağını ifade ediyor.

Yerin onlarca metre altında ilerleyen bu dev proje, görünmez olsa da Lynchburg'un çevresel geleceğini şekillendirecek en önemli yatırımlardan biri olarak değerlendiriliyor.