Dev banka yeni altını ilan etti: 2027'ye kadar büyük patlama bekleniyor
Yapay zeka veri merkezlerinin yükselen elektrik ihtiyacı ve küresel jeopolitik gerilimler, nükleer enerjinin ana yakıtı olan uranyum piyasasını yeniden şekillendiriyor. Bankacılık devi Goldman Sachs'ın yayımladığı rapora göre, artan talep ve arzdaki daralma nedeniyle uranyum fiyatlarında tarihi seviyeler görülebilir.
Dünya genelinde nükleer enerji yatırımları hız kazanırken, uranyum üretim kapasitesi mevcut talebi karşılamakta yetersiz kalıyor. Geçen yıl küresel uranyum üretimi 173 milyon pound seviyesinde gerçekleşirken, dünya genelindeki nükleer reaktörlerin yıllık talebi 204 milyon pounda ulaştı.
Piyasada oluşan yıllık 31 milyon poundluk bu açık, uzun vadeli sözleşme fiyatlarını 90 dolara çıkararak son 14 yılın en yüksek seviyesine taşıdı. Goldman Sachs analizlerine göre, küresel piyasaların 2045 yılına kadar toplamda 2 milyar poundluk bir uranyum açığı ile karşı karşıya kalabileceği öngörülüyor.
FİYATLARDA YÜKSELİŞ ÖNGÖRÜLÜYOR
Talep artışının beklentilerin ötesinde bir hızla ilerlemesi, fiyat tahminlerinin de yukarı yönlü revize edilmesine yol açtı.
Goldman Sachs, uranyum fiyatlarının yıl sonuna kadar pound başına 91 dolara, 2027 yılında ise 120 dolara yükseleceğini tahmin ediyor. Bazı bağımsız emtia analistleri ise arzdaki daralmanın sürmesi durumunda fiyatların kısa sürede 135 dolar seviyesine kadar ulaşabileceğine işaret ediyor.
TEKNOLOJİ DEVLERİNDEN NÜKLEER ENERJİ HAMLELERİ
Yapay zeka yarışında öne çıkan teknoloji şirketleri, devasa veri merkezlerinin kesintisiz enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla nükleer kaynaklara yöneliyor. Meta, küçük modüler reaktör (SMR) kapasitesi için adımlar atarken; Amazon Web Services (AWS) uzun vadeli enerji anlaşmaları imzalayarak nükleer kaynakları şimdiden rezerve etmeye başladı.
Devletler düzeyinde de nükleer yatırımlar hız kazanmış durumda. Çin, 27 milyar dolarlık yatırımla 10 yeni nükleer üniteye onay verirken; ABD'de daha önce kapatılan Palisades nükleer santralinin yeniden açılması için çalışmalar yürütülüyor.
Uranyum piyasasındaki tedarik risklerini artıran en büyük gelişme ise pazar liderinden geldi. Dünya uranyum üretiminin tek başına yaklaşık yüzde 39 ile yüzde 43'ünü karşılayan Kazakistan'ın devlet şirketi Kazatomprom, 2026 yılı üretim hedefini yüzde 10 oranında düşürdüğünü açıkladı. Bu karara ABD'nin Rus uranyumuna getirdiği ithalat kısıtlamaları ve Rusya'nın misilleme hamleleri de eklenince, arzdaki risk seviyesi yükseldi.
KÜRESEL URANYUM REZERVLERİNİN DAĞILIMI
Yüksek bir enerji yoğunluğuna sahip olan uranyum madeninin sadece 1 kilogramı, yaklaşık 100 ton kömürle eşdeğer enerji üretebiliyor.
Dünya Nükleer Birliği verilerine göre, küresel uranyum rezervlerinin ülkelere göre dağılımı şu şekildedir:
Avustralya: %28
Kazakistan: %14
Kanada: %10
Rusya: %8
Namibya: %8