Dev makinelerin devri kapandı: Tünel inşa etmek için yerin altında binlercesi çalışıyor
İngiliz girişimi hyperTunnel tarafından geliştirilen HyperBots teknolojisi, dev tünel açma makineleri yerine binlerce mini robotla yer altı inşası gerçekleştiriyor. 10 kata kadar hızlandırması bekleniyor.
İngiliz teknoloji girişimi hyperTunnel, geleneksel tünel açma yöntemlerini kökten değiştirecek "HyperBots" adlı mini robot teknolojisini tanıttı. Binlerce tonluk dev tünel açma makineleri (TBM) yerine binlerce küçük robotun kullanıldığı bu yöntem, inşaat sürecini 10 kata kadar hızlandırmayı ve maliyetleri yarıya indirmeyi hedefliyor.
TÜNELİN DIŞ DUVARINI İNŞA EDİYOR
Sistemin temelini, tünel güzergahı boyunca yerleştirilen yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) boru ağı oluşturuyor. HyperBots adı verilen robotlar bu boruların içerisinde hareket ederek, henüz toprak tahliye edilmeden tünelin dış duvarını ve yapısal güçlendirmelerini inşa ediyor.
Bu yöntemle tünelin dış iskeleti önceden oluşturulduğu için, iç kısımdaki toprak daha sonra güvenli bir şekilde çıkarılabiliyor. Bu yaklaşımın, tünel inşaatlarındaki çökme riskini ve iş kazalarını minimize etmesi bekleniyor.
SÜRÜ ZEKASIYLA ÇALIŞIYORLAR
"Sürü zekası" (swarm) prensibiyle çalışan robotlar, tünelin birçok noktasında aynı anda görev yapabiliyor. Sistemin sağladığı temel avantajlar şu başlıklarla öne çıkıyor:
Tünel içerisinde insan gücü ihtiyacı ortadan kalkarak riskler minimize ediliyor.
Geleneksel kazı yöntemlerine göre 10 kat daha hızlı çalışma imkanı sunuluyor.
İnşaat maliyetlerinin %50 oranında düşeceği öngörülüyor.
Ağır iş makinelerinin kullanımını azaltarak gürültü ve yüzey sarsıntısını düşürüyor.
İDEAL BİR SİSTEM OLDUĞU DÜŞÜNÜLÜYOR
Sektörel yayın organları PBC Today ve Tunneling Online’da yer alan bilgilere göre, teknolojinin ilk etapta eski tünellerin rehabilitasyonu ve güçlendirilmesi çalışmalarında kullanılması planlanıyor. Trafik akışını veya toplu taşımayı kesintiye uğratmadan yapısal müdahale yapılabilmesi, bu yöntemin şehir içi altyapı projeleri için ideal olduğunu gösteriyor.
SINANMASI GEREKEN ZORLUKLARI VAR
HyperBots teknolojisi yer altı mühendisliğinde büyük bir potansiyel barındırsa da, uzmanlar sistemin henüz büyük ölçekli ve farklı toprak tiplerinde (yumuşak toprak, sert kaya vb.) tam kapasite test edilmediğine dikkat çekiyor. Sistemin karmaşık kentsel altyapılardaki basınç dengelerini nasıl yöneteceği, yapılacak saha testlerinin ardından netlik kazanacak.