Dünya ticareti değişiyor: AB ülkeleri ABD'ye rest çekti
AB ülkeleri, artan korumacı politikalar karşısında ABD’ye fiili bir rest çekerek yeni ticaret anlaşmalarına yöneldi. MERCOSUR ile imzalanan STA ve Hindistan’la hızlanan müzakereler, Avrupa’nın ticaret rotasını yeniden çizerken, Gümrük Birliği’nin güncellenmemesi Türkiye’nin dış ticaretini doğrudan tehdit ediyor.
Avrupa Birliği, küresel ticarette artan belirsizlikler ve jeoekonomik riskler karşısında yeni ticaret noktaları arayışını hızlandırdı. 17 Ocak’ta MERCOSUR ile imzalanan serbest ticaret anlaşması ve başta Hindistan olmak üzere birçok ülkeyle sürdürülen STA görüşmeleri, AB’nin ticaret rotasını çeşitlendirdiğini ortaya koyarken, Gümrük Birliği’nin modernizasyonu konusunda ilerleme sağlayamayan Türkiye için dış ticarette yeni tehditler gündeme geliyor.
AB, YENİ TİCARET ORTAKLARINA YÖNELİYOR
25 yıllık müzakerelerin ardından 17 Ocak’ta imzalanan AB–MERCOSUR Serbest Ticaret Anlaşması’nın yürürlüğe girmesi halinde, Güney Amerika Ortak Pazarı ülkeleri Türkiye pazarına avantajlı erişim elde edecek. Türkiye ise söz konusu STA’lara taraf olmadığı için bu ülkelerde benzer ticari imtiyazlardan yararlanamayacak.
Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosu’nun yanı sıra MERCOSUR üyesi Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay’ın yasama organlarının onayı gerekiyor. Onay sürecinin tamamlanması halinde, AB’nin 2024’te 111 milyar euro olan MERCOSUR ile ticaret hacminin kısa sürede 150 milyar euroyu aşması bekleniyor.
AB’DEN STA ATAĞI: HİNDİSTAN ÖNE ÇIKIYOR
Ekonomi'de yer alan habere göre, TÜSİAD Almanya Temsilcisi Alper Üçok, küresel jeoekonomik belirsizliğin arttığı bir dönemde AB’nin serbest ticaret anlaşmalarını sonuçlandırmak için hızlandığını söyledi. Üçok, MERCOSUR anlaşmasının imzalandığını ancak yürürlüğe girişinin gecikebileceğini belirtirken, AB’nin Hindistan, Tayland, Malezya, Avustralya, Filipinler ve BAE gibi ülkelerle de müzakereleri hızlandırdığına dikkat çekti.
Üçok’a göre AB, bu anlaşmalarla hem ticaret ortaklarına “güvenilir aktör” mesajı veriyor hem de korumacılığa yönelen ABD’nin aksine daha serbest bir küresel ticaretin öncüsü olmayı hedefliyor.
VON DER LEYEN: TARİHİ BİR ANLAŞMANIN EŞİĞİNDEYİZ
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de Davos’taki konuşmasında AB ile Hindistan arasındaki sürecin stratejik önemine vurgu yaptı. Avrupa ve Hindistan’ın stratejik ortaklık ve diyalog yolunu seçtiğini belirten von der Leyen, “Her iki taraf da karşılıklı dayanıklılık inşa ediyor” dedi.
Von der Leyen, “Tarihi bir ticaret anlaşmasının eşiğindeyiz. Bazıları buna tüm anlaşmaların anası diyor. Bu anlaşma, küresel gayrisafi yurt içi hasılanın neredeyse dörtte birini oluşturan, iki milyar kişilik devasa bir pazar yaratacaktır” ifadelerini kullandı.
TÜRKİYE İÇİN ÇİFTE RİSK: TİCARET VE YATIRIM
Alper Üçok, AB’nin Gümrük Birliği’ni güncellemeden MERCOSUR, Hindistan ve Asya’nın hızla büyüyen ekonomileriyle STA’lar imzalamasının Türkiye açısından doğrudan olumsuz ticari etkiler yaratacağını vurguladı. AB’nin Vietnam ile yaptığı STA sonrası ticaret hacminin yüzde 35 artmasını örnek gösteren Üçok, Türkiye’nin AB ile ticaretinin ise Gümrük Birliği’nin güncellenmemesi nedeniyle yavaş seyrettiğini söyledi.
Üçok’a göre riskler yalnızca ticaretle sınırlı değil. Bu tür anlaşmaların yatırımları, hizmetler sektörünü ve kamu ihalelerini de kapsaması, AB kaynaklı yatırımların Türkiye yerine bu ülkelere yönelmesine yol açabilir. Hindistan ile imzalanması olası bir STA’nın ise yalnızca ticari değil, jeoekonomik sonuçlar doğurabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar ve sektör temsilcileri, AB’nin hızlanan STA trafiğinin Türkiye açısından Gümrük Birliği’nin modernizasyonunu daha da acil hale getirdiği görüşünde birleşiyor. AB yeni ticaret ortaklarıyla pazarını genişletirken, Türkiye’nin bu sürecin dışında kalması hem ticarette hem de yatırımlarda kalıcı kayıplar riskini beraberinde getiriyor.